Reklam Profesyonellerinden Kitap Önerileri
Aytül Gülçelik - Ajans Başkanı / Ogilvy&Mather
A New Brand World, Scott Bedbury
Trading Up: The New American Luxury, Michael Silverstein, Neil Fiske
The Courage to Create, Rollo May
The One-to-One Fieldbook, Don Peppers and Martha Rogers
The Tipping Point, Malcolm Gladwell
Haluk Sicimoğlu - Ajans Başkanı / Alice BBDO
Understanding Brands:
By 10 People Who Do, Don Cowley
World’s Greatest Brands, John Wiley&Sons
Driving Brand Value, Tom Duncan
Managing Brand Equity, David A.Aaker
The 22 Immutable Laws of Marketing, Al Ries/Jack Trout
Hakan Senbir - Stratejik Planlama Direktörü / Art Grup
The Use of Lateral Thinking, Edward De Bono
PO: Beyond Yes and No, Edward De Bono
Olumlu Devrim’in El Kitabı, Edward De Bono
Altı Şapkalı Düğünme Tekniği, Edward De Bono
Altı Ayakkabılı Uygulama Tekniği, Edward De Bono
Rekabetüstü, Edward De Bono
Stratejik Düşünme-İş, Politika ve Günlük Yaşamın Rekabetçi Yanı, K Avinash Dixit, Barry Nalebuff
İzinli Pazarlama, Seth Godin
Mor Ynek, Seth Godin
Gelecek Zamanda Düşünmek, Jennifer
Kotler ve Pazarlama, Pazar Yaratmak, Pazar Kazanmak ve Pazara Egemen Olmak, Philip Kotler
BrandChild, Martin Lindstrom
İnsanlar Neden Alışveriş Yapar, Paco Underhill
Prof. Dr. Nükhet Vardar / Elizi DanışmanlıkAdvertising Manager, Aaker Myers
Otto Klepner’s Advertising Principles, T. Russell & G. Verrill
The Creative Marketer, Simon Majaro
Accountable Advertising, Simon Broadbent
When to Advertise, Simon Broadbent
Planning Media, W. J. Donnelly
Serdar Erener
What’s in a Name?, John Philip Jones
Does It Pay To Advertise?, John Philip Jones
How Much Is Enough?, John Philip Jones
When Ads Work, John Philip Jones
How Advertising Works, Colin McDonald
advert etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
advert etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Yerli Dergiler
- Ara Sıra Dergisi (RYD yayını) (Dernekten temin edebilirsiniz)
(Grafik tasarım, reklam, halkla ilişkiler ve iletişim dergisi)
- Arasta ( Turkish Time dergisi ile sunulmaktadır) (Alışveriş merkezleri iletişimi ve pazaralaması üzerine AMPD dergisi)
- Digitalage (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Dijital dünyaya ilişkin dergi)
- Digital Arts (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Dijital illütsrasyon ve uygulamaları üzerine dergi)
- Farmaskop (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Medikal sektöre yönelik dergi)
- Grafik Tasarım (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Grafik tasarım, reklam ve iletişim alanına yönelik dergi)
- IP (Marketing Türkiye ile sunulmaktadır) (Dijital dünyaya yönelik dergi)
İZ (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Fotoğraf sanatı üzerine dergi)
- Macline (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Mac kullanıcılarına yönelik dergi)
- Marketing Türkiye (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Pazarlama iletişimi dergisi)
- MediaCat (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Pazarlama iletişimi dergisi)
- PhotoLine (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Fotoğrafın tekniği üzerine dergi)
- Photoshop Magazin (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Photoshop programı üzerine dergi)
- Pİ (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Akademik pazarlama iletişimi üzerine makale dergisi)
- Sports Marketing (Marketing Türkiye dergisi ile sunulmaktadır) (Spor pazarlaması üzerine dergi)
- The Brand Age (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Marka yönetimi dergisi)
- Workshop (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Medikal iletişim dergisi)
Yabancı Dergiler
(Arşiv Yayıncılık ve Bilimsel Eserler'den temin edilebiliyor)
- Adbusters (Reklam eleştirilerinin yer aldığı reklam karşıtları dergisi)
- Advertising Age (Reklamcılık ve pazarlama üzerine bir dergi)
- Adweek (Reklamcılık dergisi)
- Campaigne (Deklamcılık dergisi)
- Communication Arts (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- Creative Rewiev (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- IDN Magazine (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- Lürzer's Archive (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- MacWorld (Mac kullanıcılarına yönelik dergi)
- Med Ad News (Medikal sektördeki iletişime aktaran dergi)
- Novum (Grafik Tasarım ağırlıklı reklam, iletişim dergisi)
- Print (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- Shots Magazine (Dünyada öne çıkan yaratıcı reklam filmleri dergisi)
- US Ad Review (Amerika Birleşik Devletleri'ndeki reklamcılık üzerine dergi)
- Ara Sıra Dergisi (RYD yayını) (Dernekten temin edebilirsiniz)
(Grafik tasarım, reklam, halkla ilişkiler ve iletişim dergisi)
- Arasta ( Turkish Time dergisi ile sunulmaktadır) (Alışveriş merkezleri iletişimi ve pazaralaması üzerine AMPD dergisi)
- Digitalage (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Dijital dünyaya ilişkin dergi)
- Digital Arts (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Dijital illütsrasyon ve uygulamaları üzerine dergi)
- Farmaskop (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Medikal sektöre yönelik dergi)
- Grafik Tasarım (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Grafik tasarım, reklam ve iletişim alanına yönelik dergi)
- IP (Marketing Türkiye ile sunulmaktadır) (Dijital dünyaya yönelik dergi)
İZ (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Fotoğraf sanatı üzerine dergi)
- Macline (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Mac kullanıcılarına yönelik dergi)
- Marketing Türkiye (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Pazarlama iletişimi dergisi)
- MediaCat (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Pazarlama iletişimi dergisi)
- PhotoLine (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Fotoğrafın tekniği üzerine dergi)
- Photoshop Magazin (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Photoshop programı üzerine dergi)
- Pİ (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Akademik pazarlama iletişimi üzerine makale dergisi)
- Sports Marketing (Marketing Türkiye dergisi ile sunulmaktadır) (Spor pazarlaması üzerine dergi)
- The Brand Age (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Marka yönetimi dergisi)
- Workshop (Tüm gazetebayilerinde ve kitapevlerinde bulunmaktadır) (Medikal iletişim dergisi)
Yabancı Dergiler
(Arşiv Yayıncılık ve Bilimsel Eserler'den temin edilebiliyor)
- Adbusters (Reklam eleştirilerinin yer aldığı reklam karşıtları dergisi)
- Advertising Age (Reklamcılık ve pazarlama üzerine bir dergi)
- Adweek (Reklamcılık dergisi)
- Campaigne (Deklamcılık dergisi)
- Communication Arts (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- Creative Rewiev (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- IDN Magazine (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- Lürzer's Archive (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- MacWorld (Mac kullanıcılarına yönelik dergi)
- Med Ad News (Medikal sektördeki iletişime aktaran dergi)
- Novum (Grafik Tasarım ağırlıklı reklam, iletişim dergisi)
- Print (İletişim, grafik tasarım, genel tasarım, fotoğraf, illüstrasyon ve reklamcılık dergisi)
- Shots Magazine (Dünyada öne çıkan yaratıcı reklam filmleri dergisi)
- US Ad Review (Amerika Birleşik Devletleri'ndeki reklamcılık üzerine dergi)
İmaj satarak kazanın
Dijital bir fotoğraf makinesine sahipsiniz, fotoğraf paylaşım sitelerini bir süredir takip ettiğinizi ve fotoğrafçılığınızı epey ilerlettiğinizi düşünüyorsunuz. O halde İnternet size yeni bir gelir kapısı sunuyor: Stok fotoğrafçılığı, Bu işe gerçek anlamda "saran" becerikli fotoğrafçıların ayda 10-15,000$'a varan rakamlar kazandığını biliyor muydunuz? Profesyonel bir fotoğrafçı değilseniz ama fotoğraflarınıza güveniyorsanız, en azından yeni alacağınız DSLR fotoğraf makinesinin taksitlerini çıkartmaya ne dersiniz? O halde microstock dünyasıyla tanışın!
Nedir Stok Fotoğraf?
Stok fotoğraf, özellikle yayıncılıkta (basılı veya Web) büyük ihtiyaç duyulan bir malzeme. Diyelim ki derginizde sağlıklı beslenme üzerine bir yazı yayınlayacaksınız ve bir sepet dolusu meyvenin fotoğrafı o yazıya tam gidecek. Veya müşteri ilişkileri yönetimi üzerine bir yazı kaleme alacaksınız, kulaklığıyla gülümser bir şekilde poz veren genç bir bayan fotoğrafı yazıyı tamamlayacak. Ya da konunuz küresel ısınma ve alevler içinde bir dünya fotoğrafı lazım...
İşte böyle bir fotoğraf için yayıncılar eskiden stok fotoğraf kataloglarından fotoğraf seçip her biri için yüzlerce dolar ödemek durumundaydı. Şimdi ise stok fotoğraf ajanslarına rakip çıkan mikrostok sitelerinde, aynı türden bir fotoğrafı boyutuna (çözünürlüğüne) göre 25 cent ile 5-6$ arasında bir fiyatla satın alabiliyorsunuz. Bu sitelere profesyoneller ve yarı profesyoneller fotoğraf gönderiyor. Bir fotoğrafçıya her indirilen fotoğrafı için belli bir komisyon (%10 ila %50 arasında) veriliyor. Fotoğraflarınız "royalty free" olduğu, yani aynı fotoğrafı farklı yayıncılar kullanabildiği için, tüm dünyadan binlerce yayıncıyla buluşarak çok sayıda indirilen bir fotoğrafınızdan yüzlerce dolar kazanma şansınız var. Yani diğer fotoğrafçıların aksine sürümden kazanıyorsunuz.
Bu İş Nasıl Gelişti?
2000 yılında, stok fotoğraf ajanslarına rakip olarak müşterilere ucuz fotoğraf sunmak amacıyla kurulmaya başlayan mikrostok sitelerine fotoğraf gönderenler, başlarda bir fotoğraftan sadece bir kahve parası kazanabiliyordu. Üstelik bu sitelerdeki fotoğraflar da yeterince kaliteli değildi. Sonra dijital fotoğraf makinaları gelişip yaygınlaştıkça, dijital fotoğrafçılar çoğalıp becerilerini artırdıkça, dolayısıyla bu sitelere gönderilen işler arttıkça yayıncılar bu kanala yönelmeye başladı. Bu sitelerin popülaritesi zamanla o kadar arttı ki, Getty gibi dev ajanslar bazı siteleri satın aldılar ve fiyat yapılarında bir düzenleme yaparak daha çok müşteri ve fotoğrafçı çekmeye başladılar. Artık onlarca mikro stok sitesi ve en bilinen sitelerde de 2 milyon civarında fotoğraf var. Sürüm arttıkça da fotoğrafçılar daha iyi kazanmaya başladılar. Öyle ki artık yılda 100-150 bin dolar kazanıp tamamen bu işe yönelen yarı-profesyonel fotoğrafçılar bile var.
Ne Tür Fotoğraflar Çekmelisiniz?
Mikrostok sitelerinde sözcükle arama yaparak her tür fotoğrafı bulabiliyorsunuz. Bu da her tür fotoğrafı satabileceğiniz anlamına geliyor. Öte yandan amacınız her fotoğrafınızın mümkün olduğunca çok indirilmesi olduğuna göre, "satacak" fotoğraflara yönelmelisiniz. Evinizdeki farklı türden dergileri şöyle bir karıştırın: Bilgisayar dergileri, sağlık dergileri, kadın dergileri, finans dergileri vb. vb. Bu dergilerde kullanılan "genel konulu" fotoğrafları düşünün. Sadece Türkiye'yi değil dünya yayınlarını dikkate alın. Mesela bir emlak dergisi için bir ev maketi bulup farklı mizansenlerle çekebilirsiniz.
Kedinizin köpeğinizin veya rasgele çektiğiniz bir manzaranın fotoğrafını göndermeyi düşünmeyin bile. Belki satarsınız ama en fazla 5-10 adet. Hedefiniz yüzlerce satacak bir fotoğraf çekmek olmalı. Ayrıca "sanat" fotoğrafları değil "ticari" fotoğraflar isteyen bir kitleye hitap ettiğinizi unutmayın. Hatta en iyisi bu mikrostok sitelerini gezerek en çok hangi fotoğrafların indirildiğini iyi bir inceleyin. Bir de artık akla ilk gelen konu ve mizansenlerden bol bol olduğunu, niş pazarlara da hitap etmek gerektiğini unutmayın.
Beni Kabul Ederler mi?
Herkes mikrostok sitelerine fotoğraf göndermek için başvurabilir. Ancak artık bu siteler kalite standartlarına ve yasal haklara büyük önem verdiği için hem bir başvuru sürecine tabi tutulabilirsiniz hem de başvurunuzun kabul edilmesi için sizden örnek fotoğraf istenebilir. Örneğin bu işin öncülerinden istockphoto.com artık başvuru öncesinde sitenin kurallarını dikkatle okumanızı isteyip ardından bu kurallarla ilgili sizi çift şıklı soruların olduğu bir teste tabi tutuyor.Tüm soruları doğru cevaplamışsanız, kimliğinizi doğrulamak için kimliğinizin kopyasını göndermeniz isteniyor, daha sonra da en iyi 3 fotoğrafınızı gönderip bekliyorsunuz. Birkaç gün sonra fotoğraflarınızın kabul edilip edilmediğini bildiren bir e-posta alıyorsunuz. Kabul edilmeyenlerin kusurları belirtiliyor, siz bu kusurları düzelterek veya yeni fotoğraf göndererek kabul edilene kadar bu işlemi tekrarlıyorsunuz. Bazı sitelerde ise doğrudan fotoğraf göndermeye başlayabiliyorsunuz ancak tüm siteler, gönderdiğiniz fotoğrafları belirli kriterlere göre eleyerek bazılarını reddedebiliyor.
Yasal Kurallar Neler?
Tüm mikrostok siteleri telif haklarını ihlal etmemek için büyük titizlik gösteriyor. Fotoğrafınızın içinde başka birine ait bir fotoğraftan parçalar kullanmamalısınız. Ancak örneğin NASA gibi bazı kamu kuruluşlarının ve üniversitelerin Web sitelerinde ücretsiz dağıttığı fotoğraflar (örneğin bir dünya fotoğrafı) kullanılarak yapılan dijital düzenlemeler, sitede incelemeyi yapacak kişiye durumu belirten bir notla iletilirse, o fotoğraf kabul edilebiliyor. Yine de incelemeyi yapacak kişinin inisiyatifi önemli; o fotoğrafın reddedilmesi de mümkün.
Diğer bir yasal kural, fotoğrafta yüzü belirgin bir kişi varsa, o kişiye (veya yetişkin değilse velisine) bir model anlaşması imzalatılarak fotoğrafla birlikte sunulması gerekiyor. Hatta model bizzat sizseniz, sizin imzanızı taşıyan bir model anlaşması bile istenebiliyor. Ayrıca fotoğrafta copyright veya lisans gerektiren öğelerin bulunmaması gerekiyor. Markalar, marka isimleri, veya lisanslı olduğu bilinen ürünler fotoğraflarınızda yer almamalı. Bunun dışında çeşitli anıtlar, müzeler, binalar da bu kapsama girebiliyor. Farklı örnekler vermek gerekirse, Rubik küpünün, Louvre müzesinin dıştan görünümünün, gece çekilmiş Eiffel Kulesinin, Adidas eşofman giymiş bir kişinin, Olimpiyat oyunlarında yarışan atletlerin fotoğrafları kabul edilmiyor. Fotoğraflarınızın reddedilmesine neden olabilecek bu kuralları sitelerin forum bölümlerini takip ettikçe daha iyi anlayacaksınız.
Ne Tür Fotoğraflar Çekmelisiniz?
Mikrostok sitelerinde sözcükle arama yaparak her tür fotoğrafı bulabiliyorsunuz. Bu da her tür fotoğrafı satabileceğiniz anlamına geliyor. Öte yandan amacınız her fotoğrafınızın mümkün olduğunca çok indirilmesi olduğuna göre, "satacak" fotoğraflara yönelmelisiniz. Evinizdeki farklı türden dergileri şöyle bir karıştırın: Bilgisayar dergileri, sağlık dergileri, kadın dergileri, finans dergileri vb. vb. Bu dergilerde kullanılan "genel konulu" fotoğrafları düşünün. Sadece Türkiye'yi değil dünya yayınlarını dikkate alın. Mesela bir emlak dergisi için bir ev maketi bulup farklı mizansenlerle çekebilirsiniz.
Kedinizin köpeğinizin veya rasgele çektiğiniz bir manzaranın fotoğrafını göndermeyi düşünmeyin bile. Belki satarsınız ama en fazla 5-10 adet. Hedefiniz yüzlerce satacak bir fotoğraf çekmek olmalı. Ayrıca "sanat" fotoğrafları değil "ticari" fotoğraflar isteyen bir kitleye hitap ettiğinizi unutmayın. Hatta en iyisi bu mikrostok sitelerini gezerek en çok hangi fotoğrafların indirildiğini iyi bir inceleyin. Bir de artık akla ilk gelen konu ve mizansenlerden bol bol olduğunu, niş pazarlara da hitap etmek gerektiğini unutmayın.
Beni Kabul Ederler mi?
Herkes mikrostok sitelerine fotoğraf göndermek için başvurabilir. Ancak artık bu siteler kalite standartlarına ve yasal haklara büyük önem verdiği için hem bir başvuru sürecine tabi tutulabilirsiniz hem de başvurunuzun kabul edilmesi için sizden örnek fotoğraf istenebilir. Örneğin bu işin öncülerinden istockphoto.com artık başvuru öncesinde sitenin kurallarını dikkatle okumanızı isteyip ardından bu kurallarla ilgili sizi çift şıklı soruların olduğu bir teste tabi tutuyor.Tüm soruları doğru cevaplamışsanız, kimliğinizi doğrulamak için kimliğinizin kopyasını göndermeniz isteniyor, daha sonra da en iyi 3 fotoğrafınızı gönderip bekliyorsunuz. Birkaç gün sonra fotoğraflarınızın kabul edilip edilmediğini bildiren bir e-posta alıyorsunuz. Kabul edilmeyenlerin kusurları belirtiliyor, siz bu kusurları düzelterek veya yeni fotoğraf göndererek kabul edilene kadar bu işlemi tekrarlıyorsunuz. Bazı sitelerde ise doğrudan fotoğraf göndermeye başlayabiliyorsunuz ancak tüm siteler, gönderdiğiniz fotoğrafları belirli kriterlere göre eleyerek bazılarını reddedebiliyor.
Yasal Kurallar Neler?
Tüm mikrostok siteleri telif haklarını ihlal etmemek için büyük titizlik gösteriyor. Fotoğrafınızın içinde başka birine ait bir fotoğraftan parçalar kullanmamalısınız. Ancak örneğin NASA gibi bazı kamu kuruluşlarının ve üniversitelerin Web sitelerinde ücretsiz dağıttığı fotoğraflar (örneğin bir dünya fotoğrafı) kullanılarak yapılan dijital düzenlemeler, sitede incelemeyi yapacak kişiye durumu belirten bir notla iletilirse, o fotoğraf kabul edilebiliyor. Yine de incelemeyi yapacak kişinin inisiyatifi önemli; o fotoğrafın reddedilmesi de mümkün.
Diğer bir yasal kural, fotoğrafta yüzü belirgin bir kişi varsa, o kişiye (veya yetişkin değilse velisine) bir model anlaşması imzalatılarak fotoğrafla birlikte sunulması gerekiyor. Hatta model bizzat sizseniz, sizin imzanızı taşıyan bir model anlaşması bile istenebiliyor. Ayrıca fotoğrafta copyright veya lisans gerektiren öğelerin bulunmaması gerekiyor. Markalar, marka isimleri, veya lisanslı olduğu bilinen ürünler fotoğraflarınızda yer almamalı. Bunun dışında çeşitli anıtlar, müzeler, binalar da bu kapsama girebiliyor. Farklı örnekler vermek gerekirse, Rubik küpünün, Louvre müzesinin dıştan görünümünün, gece çekilmiş Eiffel Kulesinin, Adidas eşofman giymiş bir kişinin, Olimpiyat oyunlarında yarışan atletlerin fotoğrafları kabul edilmiyor. Fotoğraflarınızın reddedilmesine neden olabilecek bu kuralları sitelerin forum bölümlerini takip ettikçe daha iyi anlayacaksınız.
Kalite Standartları Nedir?
Çok açık: Fotoğrafınız doğru netlikte ve keskinlikte olmalı, noise ve sıkıştırma kusurları içermemeli, aydınlatma doğru olmalı, renk kusurları içermemeli. Flu, noise (gürültü/gren) ve sıkıştırma kusurları içeren, fazla veya eksik pozlamalı fotoğraflar reddediliyor. Hatta en usta, en profesyonel fotoğrafçıların bile fotoğraf reddedilme oranı %1-2 civarında. Bazı siteler reddedilen fotoğraf oranınız %60-70'i buluyorsa üyeliğinizi belirli süre askıya alabiliyor. Bunun teknik koşulların dışında, siteye bir kez kabul edildikten sonra çok sıradan konuları içeren, özensiz kompozisyona sahip fotoğraflarınızın kabul edildiği de oluyor ancak satılma şansları çok düşük olacağı için bu tür fotoğraflar göndermenin de bir anlamı yok.Bazı siteler fotoğrafların minimum 2 MP, bazıları 4MP çözünürlükte olmasını istiyor ve enterpolasyon ile büyütülen fotoğrafları kabul etmiyorlar. Bazı siteler sadece JPG kabul ederken TIF veya RAW kabul edenler de var. Siteler bu fotoğrafların daha düşük çözünürlüklü versiyonlarını kendileri hazırlayıp farklı boyutlarda müşterilerine sunuyorlar.
Nasıl Bir Altyapı Lazım?
Büyük çözünürlüklü fotoğraflar daha yüksek fiyata satıldığı için öncelikle yüksek çözünürlüklü (6MP ve üzeri; 10 veya 12 MP ve üzeri önerilir) bir fotoğraf makineniz olmalı. Bu işte başarılı üyelerin büyük kısmı yarı-profesyonel veya profesyonel sınıf DSLR makinalar kullanıyor. Flaş ve stüdyo ışığı sistemleri şiddetle önerilir, çünkü manzara resimlerinden çok, insanlı kompozisyonların ve still-life/obje fotoğraflarının daha çok satıldığını göreceksiniz. Copyright sınırlamaları ve model anlaşmaları çoğu fotoğrafçıyı sınırladığı için, çekim masası veya ışık çadırı satın alarak (veya kendi imkanlarıyla yaparak) 1-2 tepe flaşı veya paraflaş yardımıyla sabit objelerin fotoğrafını çekerek gönderen çok kişi var. Tabii profesyonel stüdyo ortamlarında pahalı ışık sistemleriyle çekim yapanların daha başarılı olduğunu unutmayın.Çoğu kişi arkadaşlarını model olarak kullanıyor veya modellerin yüzlerinin görünmediği fotoğraflar gönderiyor. Öte yandan aylık geliri 5-6 bin doları geçen üyelerin model kiraladığını da görüyoruz. Tüm bunları gözünüzde büyütmeyin, ufaktan başlayıp gelir elde ettikçe altyapısını kuran kişiler de var.
Fotoğraf Gönderme Yöntemi
Fotoğraf gönderme yöntemi sitesine göre değişiyor. Bazıları HTTP üzerinden, bazıları FTP üzerinden upload etmenize izin veriyor. Ayrıca bir Web tarayıcı plug-in'i ile sürükle-bırak yöntemiyle Web sayfası üzerindeki bir alandan upload etme olanağı sunanlar da var. Fotoğraflarınızı JPG olsa bile en yüksek kalite seviyesinde (Photoshop'ta 12) göndermeniz gerektiği için, boyutları 5-6MB'dan başlayıp TIFF ve RAW seçeneği sunanlarda onlarca MB'a kadar yükselebiliyor. Bu yüzden bu eziyetli süreci kolaylaştıracak hızlı bir İnternet hattı şart. Ben 512/128K bağlantımla 10 fotoğrafı 1 saate yakın sürede gönderdim. Fotoğrafı gönderdikten sonra adını, açıklamasını, türünü ve o fotoğrafın arandığında bulunmasını sağlayacak anahtar sözcükleri (İngilizce) gireceğiniz bir sayfa açılıyor. Anahtar sözcüklerinizi dikkatle seçin: Hem ilgisiz bir sözcük uyarı almanıza neden olabilir hem de yetersiz sözcük girerseniz aramalarda çıkmayabilir. Birden fazla siteyle çalışacaksanız, fotoğrafınızı Photoshop'ta kaydederken anahtar sözcükleri File/File Info menüsünden Keywords kutusuna da girebilirsiniz. Bazı siteler bu sözcükleri otomatik bulup ekliyor ancak hata olmaması için sitede kontrol etmeniz şart. Gerçi bu tanımlamaları sonradan da değiştirebiliyorsunuz.
Nasıl Bir Gelir Modeli?
Her sitenin gelir modeli ve verdiği komisyon farklı ve bazı esneklikler içeriyor. Üstelik indirilen fotoğraf sayınız belli bir rakamı geçtiğinde aldığınız komisyon yüzdesi de artıyor. Bazı siteler kendilerine yeni müşteri veya fotoğrafçı bulursanız "bonus" verebiliyor. Bunun yanı sıra çoğu sitede gelir modelinizin bazı kurallarını kendiniz belirleyebiliyorsunuz. Örneğin istockphoto.com'da şimdiye dek anlattığımız lisans modeli, 500 bine kadar baskıya sahip yayınlar ve Web siteleri için geçerli. Fotoğrafınızın sınırsız baskıya sahip yayınlarda veya takvim, kartpostal, tişört, kahve fincanı gibi ayrı bir üründe kullanılmasına izin vermek için, bu fotoğrafları Extended License (Genişletilmiş Lisans) kapsamına alabiliyorsunuz. Extended License ile indirilen her bir fotoğraf, kullanım kapsamına göre 25 ila 100$ getirebiliyor.Bazı siteler onların ayrıcalıklı fotoğrafçısı olmanızı fotoğraflarınızı başka sitelerde satmamanızı istiyor. Bu yüzden belli bir fotoğraf satış sınırını geçtiğinizde (örneğin 500 download) sizi "exclusivity" programına davet ediyorlar. Kabul ederseniz komisyon yüzdeniz artıyor, fotoğraflarınız farklı kanallardan satışa sunularak size daha çok müşteri bulunuyor. Bu şekilde gelirinizi ikiye katlayabiliyorsunuz. Veya bazı sitelerde bunu fotoğraf bazında yapabiliyorsunuz — daha yüksek komisyonla o fotoğrafın sadece o sitede satılmasını kabul edebiliyorsunuz.
Ödemeyi Nasıl Alıyorum?
Hesabınız 100 doları geçince Paypal üzerinden veya çekle ödeme yapılmaya başlanıyor. Tüm siteler Paypal hesabını kabul ediyor, hatta bazıları başvuru için şart koşuyor. Tabii Paypal'ın Türkiye'deki bankalarla anlaşması olmadığı için, Türk fotoğrafçılar bu konuda sıkıntı çekiyorlar. Bu sorunu ise, parayı yurtdışında yaşayan bir tanıdıklarının banka hesabına aktararak çözüyorlar. O kişinin de size parayı havaleyle, veya Western Union (www.westernunion.com), Moneygram (www.moneygram.com) veya Ikobo (www.ikobo.com) gibi para transfer servisleri kullanarak iletmesi gerekiyor. Bu servisler örneğin parayı hesabınıza aktarmak için, para miktarına bağlı olarak %1.5 ila %10 arasında komisyon alıyorlar.
Başarı İçin Ne Lazım?
Başarının anahtarı, farklı konseptler planlayıp bol bol (ancak hedefe yönelik) fotoğraf çekerek göndermenizde saklı. Bu bir azim işi. Başlarda yılmayacaksınız ve ilk altı ay hayal kırıklığına kapılmayacaksınız. İddialı bir fotoğrafçıysanız, ilk 6 ay içinde 200-300 fotoğraf gönderdikten sonra işlerin açılmaya başladığını göreceksiniz. Yine istockphoto.com'dan örnek vermek gerekirse, şu anda rekor 4 yıl içinde 500 binin üzerinde download ile - bu sürede 5000'in üzerinde fotoğraf göndermiş - Lise Gagne adlı bir Kanadalı'da ve aylık gelirinin 15-20 bin dolar arasında değiştiği tahmin ediliyor. 140. sırada yer alan bir kişi aynı sürede 800 fotoğraf göndermiş ve bunlar 25 bin kez indirilmiş. Bu kişinin de ayda 1000$ civarında kazandığını tahmin etmek güç değil. Bu arada istockphoto.com'da yeni başlayanlar ayda 200 civarı fotoğraf gönderebilirken, download sayısına ve "exclusive" üye olup olmamasına bağlı olarak aylık limit kademe kademe ayda 1800 adede kadar çıkabiliyor. Bazı sitelerde fotoğraf sayısı sınırlaması yok
Tek Site mi Çok Site mi?
Sadece bir site için yüksek komisyonla ve daha yüksek satış potansiyeliyle fotoğraf çekmek mi daha iyi, yoksa aynı fotoğrafı çok sayıda siteye gönderip sürümden kazanmak mı? Aslında en avantajlı ve geniş kapsamlı exclusivity programını, ünlü Getty Images ajansına ait istockphoto.com sunduğu için, soru şöyle olmalı: "Sadece istockphoto'ya mı fotoğraf çekeyim, yoksa istockphoto dahil tüm sitelere mi?" Bu işten yüksek gelir elde edenlerin çoğu fotoğraflarını aynı anda en az 6-7 siteye birden gönderiyor ve aylık istatistik tutuyorlar (16 ayrı siteyle çalışan bile var!). Eğer istockphoto'dan elde ettikleri gelir aylık gelirlerinin %50'sini geçmeye başlamışsa istockphoto'nun exclusive fotoğrafçısı olmak daha avantajlı geliyor. Üstelik farklı sitelere büyük boyutlu çok sayıda dosyayı göndermek ve bu hesapları yönetmek derdinden de kurtuluyorlar. Ancak exclusive fotoğrafçı olmak istediğinizde başka sitelerdeki hesaplarınızı iptal etmenin birkaç ay sürebildiğini unutmayın. Fotoğrafçıysanız teknolojinin mesleğinize getirdiği bu değişikliğe adapte olmanızı öneririz. Mikrostok siteleri bugün pazarın hala küçük bir kısmına sahip ancak son zamanlarda büyük ajansların ilgisiyle büyük bir hızla büyüyorlar. Ha, bu arada, bu sitelerde sadece fotoğraflarınızı değil illüstrasyonlarınızı, vektörel grafiklerinizi ve videolarınızı da satabiliyorsunuz.
kaynak:CHIP Online
üye olun sizde kazanın, dreamstime kullanımı en kolay olanıdır, tavsiyeleri ve kabul oranı diğerlerine göre daha iyi...
Dreamstime nedir
uygun fiyatlara stock imagelar satın alabileceğiniz site. ayrıca isterseniz kendi çektiğiniz fotoğrafları da satabiliyorsunuz.
REM İş Kulübü
http://www.remiskulubu.org
Reklamcılık Vakfı tarafından yönetilen REM İş Kulübü, pazarlama iletişimi endüstrisindeki işverenlerin nitelikli işgücü ihtiyacını ve aynı zamanda iletişim profesyonellerinin iş arayışını karşılamayı, parlak ve yetenekli gençleri sektöre kazandırmayı amaçlar.
İnsan kaynakları alanında önemli bir referans merkezi olması, sektörün performans değerlendirme kültürüne katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Kulüp çatısı altında yürütülen çalışmalar aşağıdaki gibi sınıflanabilir:
Üniversitelerle ilişkiler
Staj programı
İşe yerleştirme hizmeti
İK buluşmaları ve İK danışmanlığı
İletişim kütüphanesi
Reklamcılık Vakfı tarafından yönetilen REM İş Kulübü, pazarlama iletişimi endüstrisindeki işverenlerin nitelikli işgücü ihtiyacını ve aynı zamanda iletişim profesyonellerinin iş arayışını karşılamayı, parlak ve yetenekli gençleri sektöre kazandırmayı amaçlar.
İnsan kaynakları alanında önemli bir referans merkezi olması, sektörün performans değerlendirme kültürüne katkı sağlaması hedeflenmektedir.
Kulüp çatısı altında yürütülen çalışmalar aşağıdaki gibi sınıflanabilir:
Üniversitelerle ilişkiler
Staj programı
İşe yerleştirme hizmeti
İK buluşmaları ve İK danışmanlığı
İletişim kütüphanesi
( bu bir tanıtımdır )
Sektörel Kuruluşlar
| > Ankara Reklamcılar Derneği |
| Tel: 312/ 441 67 73 |
| Tel: 312/ 441 67 74 |
| Antalya Reklamcılar Derneği |
| Tel: 242/ 323 60 70 |
| Tel: 242/ 323 71 56 |
| > Araştırmacılar Derneği |
| Tel: 212/ 249 23 19 |
| Tel: 212/ 249 99 56 |
| Bursa Reklamcılar Derneği |
| Tel: 224/ 441 62 55 |
| Tel: 224/ 441 62 56 |
| > Halkla İlişkiler Derneği |
| Tel: 212 / 258 02 07 |
| Tel: 212 / 275 16 28 |
| > IAA (Uluslararası Reklamcılık Derneği) |
| Tel: 212 / 325 37 90 |
| Tel: 212 / 325 37 91 |
| İzmir Reklamcılar Derneği |
| Tel: 232/ 441 28 80 |
| Tel: 232/ 441 29 03 |
| > Reklam Yaratıcıları Derneği |
| Tel: 212 - 245 41 80 |
| Tel: 212 - 245 41 81 |
| > Reklamcılık Vakfı |
| Tel: 212 / 243 93 53 |
| Tel: 212/ 243 93 60 |
| > Reklamverenler Derneği |
| Tel: 216 / 361 44 52 |
| Tel: 216 / 361 44 29 |
| > Doğrudan Pazarlama İletişimcileri Derneği (DPİD) |
| Tel: 212-212 85 37 |
| Tel: 212-212 85 37 |
Uluslararası Reklamcılık Yarışmaları
| Avrupa Reklam Standartları Birliği | |||||||||
> EASA / European Advertising Standarts Alliance
|
Dünya Reklamcılık Birlikleri
reklam ajansları
reklamcılar derneği üyesi reklam ajansları ve gerçek kişiler:
ajans ultra reklamcılık hizmetleri a.ş.
temsilci: faruk kaptan
adres: balmumcu cad. karahasan sok. no:15 balmumcu-istanbul
telefon: 212-213 06 01
faks: 212-213 10 13
alametifarika reklam, tasarım, yapım, yayın a.ş.
temsilci: yasemin sümer
adres: süleyman seba cad. no: 33 akaretler sıraevler beşiktaş-istanbul
telefon: 212- 310 44 33
faks: 212- 310 44 34
alice bbdo reklamcılık ve iletişim hiz. tic. a.ş.
temsilci: hasan vural
adres: dereboyu cad. sun plaza bbdo blok no:24 maslak-istanbul
telefon: 212- 276 90 10
faks: 212- 276 91 50
ali taran creatıve workshop- atcw
temsilci: sevgi tuncel
adres: 5. gazeteciler sitesi 2. söltaş evleri hare sok. g-6 levent-istanbul
telefon: 212- 270 86 00
faks: 212- 279 62 39 - 269 93 80
altıncı duyu reklam film ve komünikasyon tic. a.ş.
temsilci: neva kip
adres: iz plaza giz ayazağa yolu no: 4/78 maslak-istanbul
telefon: 212-290 66 16
faks: 212-290 66 10
argos iletişim hizmetleri reklamcılık ve tic. a.ş.
temsilci: gökşin ılıcalı
adres: karanfil sok. no: 45 levent-istanbul
telefon: 212- 282 90 90
faks: 212- 280 22 78
argos cortex iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: haluk dülger
adres: manolyalı sok. no: 22 levent - istanbul
telefon: 212 - 325 32 32
faks: 212 - 324 55 56
art grup tanıtım hizmetleri ltd.
temsilci: özgür sağlam
adres: eski büyükdere cad. 4. levent plaza no:73 k:1 4.levent-istanbul
telefon: 212-282 74 39 (pbx)
faks: 212-268 42 51
artcom reklam ajansı ltd. şti.
temsilci: ahmet yaşar karakaş
adres: kasap sok. eser apt. no: 18/8 k: 3 esentepe-istanbul
telefon: 212- 274 39 22
faks: 212- 288 09 47
ayda reklamcılık ve tic. a.ş.
temsilci: ışık pot
adres: kore şehitleri cad. yonca apt. no: a1 blok 5/13 zincirlikuyu istanbul
telefon: 212-217 08 63 / 217 08 66
faks: 212-274 81 92
bir e bir reklamcılık tic. ltd. şti
temsilci: emine tusavul
adres: kahkaha çiçeği sok. no.25 büyükdere sarıyer - istanbul
telefon: 212-242 35 45
faks: 212-242 35 65
birikim fca! reklamcılık danışmanlık ve tic. a.ş.
temsilci: selin atasoy hartevioğlu
adres: miralay şefik bey sok. no. 19 k: 1 gümüşsuyu - istanbul
telefon: 212-251 98 12 (pbx)
faks: 212-251 98 62
carat medya ve iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: bahadır dalkılıç
adres: akaretler, süleyman seba cad. no: 48 bjk plaza b blok k: 1 beşiktaş-istanbul
telefon: 212- 236 57 57
faks: 212- 236 57 17
cenajans reklamcılık a.ş.
temsilci: recep ersel serdarlı
adres: gazeteciler sitesi yazarlar sok. no: 15 esentepe-istanbul
telefon: 212- 347 60 50
faks: 212- 347 59 74
concept iletişim ve reklam hizmetleri sanayi ve ticaret ltd.
temsilci: nazmiye sabuncuoğlu
adres: kore şehitleri cad. yüzbaşı kaya aldoğan sok. aksoy binası no:7 k:3 zincirlikuyu-istanbul
telefon: 212-347 22 85-90 (pbx)
faks: 212-347 22 84
çocuklar reklamcılık a.ş.
temsilci: yeşim vardar koyunoğlu
adres: cevdet paşa cad. yalı apt. no: 9a/1 bebek-istanbul
telefon: 212-263 82 87
faks: 216-263 89 45
çözüm reklamcılık ltd
adres: yeni sülün sok. 11. aralık no:97 3.levent-istanbul
telefon: 212-264 41 56 / 270 08 07
faks: 212-278 29 60
d and d reklam hizmetleri ltd. şti.
temsilci: mehmet dağlı
adres: 4. gazeteciler sitesi a11-2 1.levent-istanbul
telefon: 212- 281 99 59 pbx
faks: 212- 269 34 40
dda tanıtım reklam ve organizasyon iç ve dış tic. ltd. şti
temsilci: armağan birkiye
adres: meşrutiyet cad. tarhan han. no:97 k:2 d:3 tepebaşı-istanbul
telefon: 212-251 05 70
faks: 212-249 52 20
draftfcb
temsilci: vedat sertoğlu
adres: abdi ipekçi cad. altın sok. no: 2 k:5 nişantaşı-istanbul
telefon: 212- 224 16 66
faks: 212- 224 27 73
ekol reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: bülent güray
adres: valikonağı cad. ana apt. no:30 k:6 d:6 nişantaşı-istanbul
telefon: 212-224 82 42
faks: 212-224 40 84
elan altavia reklam ve tanıtım a.ş.
temsilci: zeynep necipoğlu
adres: otim yolu pazar sok. bareli iş merkezi no: 2-4 k:3 34387 beşiktaş-istanbul
telefon: 212-213 50 50 (pbx)
faks: 212- 213 27 47
ema reklam hizmetleri ltd.
temsilci: mesut kayalar
adres: ibrahim karaoğlanoğlu cad. ispar iş merkezi no.99 seyrantepe istanbul
telefon: 212-278 70 17
faks: 212-275 60 03
espas iletişim ve basım hizmetleri paz. ltd. şti.
temsilci: ender merter
adres: valikonağı cad. no:121/3 nişantaşı-istanbul
telefon: 212- 343 03 90
faks: 212- 343 03 93
euro rscg istanbul iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: levent erden
adres: istiklal cad. odakule iş merkezi no: 284-286 k:7-16 beyoğlu istanbul
telefon: 212-245 83 00
faks: 212 245 83 10
farkyeri iletişim farklılaşmalrı a.ş.
temsilci: kağan işmen
adres: inönü cad.gümüş konak apt. no: 44/8 gümüşsuyu-istanbul
telefon: 212-251 19 30
faks: 212-251 32 25
fikir merkezi reklamcılık ve tic. a.ş.
temsilci: levent kavuzlu
adres: mevlut pehlivan sok. yılmaz han no: 24 k:1 gayrettepe
telefon: 212-347 86 86
faks: 212-347 86 87
grey worldwıde istanbul reklamcılık ltd. şti.
temsilci: ahmet alper üner
adres: beybi giz plaza dereboyu cad. meydan sok. no:28 k:5 maslak istanbul
telefon: 212-290 28 10
faks: 212-290 28 11
güzel sanatlar saatchi and saatchi
temsilci: kayhan şardan
adres: gazeteciler mahallesi hikaye sok. no: 13 esentepe-istanbul
telefon: 212- 354 08 00
faks: 212- 354 08 89
invivo iletişim çözümleri
temsilci: melek şirin tolga
adres: kalıpçı sok. no: 152/5 teşvikiye-istanbul
telefon: 212-296 90 07
faks: 212-296 83 87
ilancılık reklam ajansı a.ş.
temsilci: yakup barouh
adres: piyalepaşa, kastel iş merkezi d blok kat:5 kasımpaşa-istanbul
telefon: 212-254 98 60
faks: 212-254 98 67
iletişim ünitesi reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: rasim domaç
adres: mete cad. mete apt. no: 26/10 beyoğlu-istanbul
telefon: 212-245 65 26 / 245 65 27
faks: 212-245 00 25
ira reklam ajansı a.ş.
temsilci: b. ümit genel
adres: levent cad. no:28 1. levent-istanbul
telefon: 212-283 60 00
faks: 212-270 38 10
ivme tanıtım dağıtım danışmanlık hiz. ltd. şti
temsilci: ali onkök
adres: yeşilce mah. yunus emre cad. no:8 nil iş merkezi k:3 4.levent istanbul
telefon: 212-325 62 92
faks: 212-325 62 42
kangaroo iletişim danışmanlık a.ş.
temsilci: faruk bil
adres: maçka cad. kazım gerçel apt. no:23/1 k:3 maçka istanbul
telefon: 212-233 38 80
faks: 212-296 22 40
kare ajans reklamcılık organizasyon ltd. şti.
temsilci: nuri koçak
adres: beyazgül sok. no: 83 arnatutköy-istanbul
telefon: 212-263 85 58
faks: 212-263 85 54
karşıt nokta reklam hizmetleri ltd. şti.
temsilci: kaya sensev
adres: nispetiye cad. seher yıldızı sok. çıdamal apt. 55/5 etiler
telefon: 212-351 01 37
faks:
koloni reklam hizmetleri ltd. şti.
temsilci: erhan küçük
adres: gazeteciler sitesi yazarlar sok. no: 13/3 esentepe-istanbul
telefon: 212-356 35 20
faks: 212-347 87 80
lowe tanıtım hizmetleri a.ş.
temsilci: feza turunçoğlu
adres: büyükdere cad. üçyol mevkii no:57/4 maslak istanbul
telefon: 212-285 21 52
faks: 212-285 01 84
marka iletişim tanıtım yayıncılık hiz. ltd. şti
temsilci: selma derici
adres: ahi evren caddesi, ata center no:1 kat:1 maslak istanbul
telefon: 212-286 67 00
faks: 212-286 67 08
mg media yayıncılık hizmetleri a.ş.
temsilci: mete soğuksu
adres: hikaye sokak no:13 34594 esentepe-istanbul
telefon: 212- 354 09 00
faks: 212- 354 09 76-77
manajans thompson reklam işleri a.ş.
temsilci: deniz barlas
adres: büyükdere cad. harman sok. polat iş merkezi no:4 k:7-8-9 levent istanbul
telefon: 212-317 20 00
faks: 212-282 64 77
manga workshop reklamcılık hiz. ltd. şti.
temsilci: vahap ergüt
adres: gazeteciler sitesi yazarlar sok. no:14 esentepe- şişli - istanbul
telefon: 212- 217 81 01
faks: 212- 217 31 56
markom leo burnett reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: meral akyel
adres: büyükdere cad. beytem han no:26 kat:6 şişli istanbul
telefon: 212-234 27 28
faks: 212-246 08 42
mass ast reklamcılık a.ş.
temsilci: selim tuncer
adres: asmadi sok. no: 6 koşuyolu, kadıköy - istanbul
telefon: 216- 340 66 01
faks:
mavi iletişim dan.org. sağlık hiz.
temsilci: hatice şermin kartal
adres: meric cad. kamelya çarşı no: 14 ataşehir - istanbul
telefon: 216 - 456 40 00
faks: 216 - 456 39 95
mavi reklam ajansı
temsilci: metin karaşahin
adres: oya sok. no: 14 mecidiyeköy-istanbul
telefon: 212- 213 47 47
faks: 212- 213 58 08
mediacom istanbul medya hizmetleri a.ş.
temsilci: banun erkıran
adres: dereboyu sok. sun plaza no:24 k:9 maslak-istanbul
telefon: 212 - 335 29 00
faks: 212- 285 99 33
medil medikal iletişim ltd. şti.
temsilci: dr. şen hayat alp yener
adres: menekşeli sok. no: 9 1.levent - istanbul
telefon: 212-264 40 77
faks: 212-264 22 18
medina turgul ddb reklam hizmetleri tic. ve san. a.ş.
temsilci: aylin kanpak
adres: ali kaya sok. no:8/4 levent-istanbul
telefon: 212-282 49 40
faks: 212-282 57 70
medya hizmetleri ticaret a.ş.
temsilci: ebru edgü
adres: akaretler süleyman seba cad. bjk plaza b/blok no:48 k:1beşiktaş
telefon: (212) 227 97 92
faks: (212) 227 97 59
medya-maks maksimum rek. ilet. film, prod., paz., yay.,hiz ve tic. a.ş.
temsilci: ayşe medran
adres: gül sok. no:5 1. levent-istanbul
telefon: 212-281 27 22 / 281 33 92
faks: 212-281 13 42
meta reklam hizmetleri san. ve tic. ltd şti.
temsilci: özlen parlak
adres: dereboyu cad. toyota plaza no: 78 k: 3 ortaköy-istanbul
telefon: 212- 227 29 29
faks: 212- 227 49 55
mindshare türkiye adi ortaklığı
temsilci: neslihan olcay
adres: harman sok. harmancı giz plaza no:5 k:2 levent istanbul
telefon: 212-283 35 65
faks: 212-283 34 03
movida plus map reklam ve tanıtım hiz. tic. a.ş.
temsilci: oğuzhan akay
adres: beytem plaza no: 29 k:11 şişli-istanbul
telefon: 212-343 90 70 (pbx)
faks: 212-343 90 80
ms reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: münir subarlas
adres: kore şehitleri cad. yüzbaşı kaya aldoğan sok. no:7 k:2 zincirlikuyu istanbul
telefon: 212-274 47 50(pbx)
faks: 212-274 47 40
ogilvy mather reklamcılık a.ş.
temsilci: tibet sanlıman
adres: harmancı giz plaza harman sok. m1-2 levent istanbul
telefon: 212-339 83 60
faks: 212-339 83 00
optimum media direction medya hizmetleri a.ş.
temsilci: oğuz yavuz
adres: dereboyu cad. no: 78/1 ortaköy-istanbul
telefon: 212- 236 92 36
faks: 212- 236 92 44
pars mccann erickson
temsilci: tankut karahan
adres: büyükdere cad. ecza sok. no: 6 gültepe-istanbul
telefon: 212- 317 56 00
faks: 212- 270 26 27
pitstop gang reklam tanıtım ve yayıncılık tic. ltd. şti.
temsilci: barış doğan
adres: cumhuriyet cad. cumhuriyet apt. no: 37/7 taksim-istanbul
telefon: 212- 253 75 25 (pbx)
faks: 212- 253 74 90
piramit tasarım & reklamcılık a.ş.
temsilci: metin aroyo
adres: dereboyu cad. no: 78/2 ortaköy istanbul
telefon: 212-259 04 40
faks: 212-236 32 82
portfolio iletişim çözümleri
temsilci: müge tandoğan
adres: bebek arnatuvtköy mah. yalıboyu üvez sok. no: 4 beşiktaş-istanbul
telefon: 212-263 08 15
faks: 212-263 08 13
publicis bold iletişim tasarımları pazarlama ve danışmanlık hizmetleri sanayi ve ticaret a.ş.
temsilci: lize karaboğa
adres: adnan saygun cad. kelaynak sok. aygül aht. no: 1/1 ulus, istanbul
telefon: 212- 283 16 00
faks: 212- 283 16 06
publicis consultants (publicis zone iletişim hizmetleri a.ş)
temsilci: vincent bouvard
adres: morbasan sokak koza iş merkezi b blok k:2 d: 7 balmumcu-beşiktaş istanbul
telefon: 212-213 21 22
faks: 212-213 21 23
publicis yorum tanıtım basım ve yayın hizmetleri a.ş.
temsilci: faika yasemin ergüder
adres: yıldız posta cad. no: 21 esentepe-istanbul
telefon: 212- 336 86 86
faks: 212- 336 86 96
rafineri reklamcılık hiz. san. ve tic. a.ş.
temsilci: aslı yorgancıoğlu
adres: asmalı mescid mah.meşrutiyet cad. no:233tepebaşı-istanbul
telefon: 212-334 66 00
faks: 212-334 66 67
rekta reklam ve tanıtım hizmetleri ltd.
temsilci: kaan berkan
adres: cemil bengü cad. hak iş merkezi 2 k:5 çağlayan istanbul
telefon: 212-291 12 12
faks: 212-224 23 44
republica mk reklamcılık ve danışmanlık ltd. şti.
temsilci: murat patavi
adres: dereboyu sok. sun plaza no: 24/5 maslak-istanbul
telefon: 212- 285 07 57
faks: 212- 285 04 54
ring reklamcılık a.ş.
temsilci: aydan baktır
adres: abbasağa mah. kuyu sok. no: 13 yıldız-beşiktaş-istanbul
telefon: 212- 227 55 57 (pbx)
faks: 212- 227 40 61
rpm radar reklam pazarlama müşavirlik a.ş.
temsilci: selma karaaslan
adres: akaretler spor cad. bjk plaza b blok k:7 80680 beşiktaş istanbul
telefon: 212-227 97 77
faks: 212-227 97 57
smart tanıtım hizmetleri ltd. şti.
temsilci: koray taştan
adres: bestekar şevki bey cad. toprak villaları no: 17 balmumcu-istanbul
telefon: 212- 274 16 16
faks: 212- 274 93 15
sns tanıtım hizmetleri ltd. şti.
temsilci: selahattin sönmez
adres: cengiz topel cad. tuğcular sok. no:1 k:3 etiler-istanbul
telefon: 212-287 72 34
faks: 212-287 73 87
sportsnet
temsilci: ahmet gülüm
adres: ahievren cad. ata center no:1 kat: g1 maslak-istanbul
telefon: 212- 329 26 00
faks: 212- 328 17 86
statü newton 21 communications
temsilci: kemal gürkaynak
adres: bestekar şevki bey sok. no:19 balmumcu-istanbul
telefon: 212-275 93 53
faks: 212-272 22 45
tt reklam hizmetleri ltd.
temsilci: gülü bahadır
adres: girne cad. no: 7 oto sanayi 4.levent - istanbul
telefon: 212-268 06 30
faks:
tayfa reklamcılık ve danışmanlık pazarlama ve kafeterya işl. ltd. şti.
temsilci: güngör türkömer
adres: kamacı sok. no: 10 arnavutköy-istanbul
telefon: 212- 287 77 21
faks: 212- 257 90 86
tbwa istanbul reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: cem topçuoğlu
adres: ahi evren cad. ata center iş merkezi no: 1 k: g2 maslak-istanbul
telefon: 212- 335 74 00
faks: 212- 328 09 68
team reklamcılık ve pazarlama a.ş.
temsilci: muhittin uzal
adres: leylak sok. nursanlar (murat)iş merkezi a blok k:7 d:24 kuştepe 34387 şişli-istanbul
telefon: 212-217 56 56
faks: 212-272 08 90
tempus reklam-iletişim danışmanlığı ve eğitim a.ş.
temsilci: yasemin mutlu
adres: yeni sülün sok. 11. aralık no: 99 3. levent-istanbul
telefon: 212-325 59 59
faks: 212-325 79 78
the klan iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: emre senan
adres: istiklal cad. no: 284-286 odakule iş merkezi k: 7 beyoğlu-istanbul
telefon: 212-245 83 15
faks: 212-245 83 21
tme medya hizmetleri a.ş.
temsilci: banu tekin ışıltan
adres: bomonti fırın sok. no:51 şişli istanbul
telefon: 212-315 07 77
faks: 212-241 35 61
veritas medya ve reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: burak kaan bülbüloğlu
adres: cumhuriyet cad. pegasus evi no: 26 k: 3 harbiye - istanbul
telefon: 212- 232 22 00
faks: 212- 232 21 00
wbr istanbul - kahve reklamcılık dan. ve halk.iliş.a.ş.
temsilci: ertan özyiğit
adres: büyükdere cad. plaza spring giz k: 6 maslak-istanbul
telefon: 212-286 25 41 - 64
faks: 212-286 31 64
young and rubicam reklamevi reklamcılık a.ş.
temsilci: feride durmaz
adres: bomonti fırın sok. no:51 şişli istanbul
telefon: 212-224 90 70
faks: 212-241 35 61
yaratım fcb reklam hizmetleri ve ticaret a.ş.
temsilci: murat egemen
adres: halaskargazi cad. no: 198 maya han kat:6 osmanbey istanbul
telefon: 212-234 23 00
faks: 212-231 65 95
yerel zaman tanıtım ve yayıncılık
temsilci: arzu küfündar danıska
adres: teşvikiye fırın sok. no: 6 d.2 şişli - istanbul
telefon: 212 - 260 04 14
faks: 212 - 260 04 20
yordam ajans tanıtım ve turizm yatırımları işt. dan. a.ş.
temsilci: ateş fırat
adres: salih omurtak cad. no: 38 koşuyolu 34718 kadıköy - istanbul
telefon: 216-545 24 96
faks: 216-545 25 13
ajans ultra reklamcılık hizmetleri a.ş.
temsilci: faruk kaptan
adres: balmumcu cad. karahasan sok. no:15 balmumcu-istanbul
telefon: 212-213 06 01
faks: 212-213 10 13
alametifarika reklam, tasarım, yapım, yayın a.ş.
temsilci: yasemin sümer
adres: süleyman seba cad. no: 33 akaretler sıraevler beşiktaş-istanbul
telefon: 212- 310 44 33
faks: 212- 310 44 34
alice bbdo reklamcılık ve iletişim hiz. tic. a.ş.
temsilci: hasan vural
adres: dereboyu cad. sun plaza bbdo blok no:24 maslak-istanbul
telefon: 212- 276 90 10
faks: 212- 276 91 50
ali taran creatıve workshop- atcw
temsilci: sevgi tuncel
adres: 5. gazeteciler sitesi 2. söltaş evleri hare sok. g-6 levent-istanbul
telefon: 212- 270 86 00
faks: 212- 279 62 39 - 269 93 80
altıncı duyu reklam film ve komünikasyon tic. a.ş.
temsilci: neva kip
adres: iz plaza giz ayazağa yolu no: 4/78 maslak-istanbul
telefon: 212-290 66 16
faks: 212-290 66 10
argos iletişim hizmetleri reklamcılık ve tic. a.ş.
temsilci: gökşin ılıcalı
adres: karanfil sok. no: 45 levent-istanbul
telefon: 212- 282 90 90
faks: 212- 280 22 78
argos cortex iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: haluk dülger
adres: manolyalı sok. no: 22 levent - istanbul
telefon: 212 - 325 32 32
faks: 212 - 324 55 56
art grup tanıtım hizmetleri ltd.
temsilci: özgür sağlam
adres: eski büyükdere cad. 4. levent plaza no:73 k:1 4.levent-istanbul
telefon: 212-282 74 39 (pbx)
faks: 212-268 42 51
artcom reklam ajansı ltd. şti.
temsilci: ahmet yaşar karakaş
adres: kasap sok. eser apt. no: 18/8 k: 3 esentepe-istanbul
telefon: 212- 274 39 22
faks: 212- 288 09 47
ayda reklamcılık ve tic. a.ş.
temsilci: ışık pot
adres: kore şehitleri cad. yonca apt. no: a1 blok 5/13 zincirlikuyu istanbul
telefon: 212-217 08 63 / 217 08 66
faks: 212-274 81 92
bir e bir reklamcılık tic. ltd. şti
temsilci: emine tusavul
adres: kahkaha çiçeği sok. no.25 büyükdere sarıyer - istanbul
telefon: 212-242 35 45
faks: 212-242 35 65
birikim fca! reklamcılık danışmanlık ve tic. a.ş.
temsilci: selin atasoy hartevioğlu
adres: miralay şefik bey sok. no. 19 k: 1 gümüşsuyu - istanbul
telefon: 212-251 98 12 (pbx)
faks: 212-251 98 62
carat medya ve iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: bahadır dalkılıç
adres: akaretler, süleyman seba cad. no: 48 bjk plaza b blok k: 1 beşiktaş-istanbul
telefon: 212- 236 57 57
faks: 212- 236 57 17
cenajans reklamcılık a.ş.
temsilci: recep ersel serdarlı
adres: gazeteciler sitesi yazarlar sok. no: 15 esentepe-istanbul
telefon: 212- 347 60 50
faks: 212- 347 59 74
concept iletişim ve reklam hizmetleri sanayi ve ticaret ltd.
temsilci: nazmiye sabuncuoğlu
adres: kore şehitleri cad. yüzbaşı kaya aldoğan sok. aksoy binası no:7 k:3 zincirlikuyu-istanbul
telefon: 212-347 22 85-90 (pbx)
faks: 212-347 22 84
çocuklar reklamcılık a.ş.
temsilci: yeşim vardar koyunoğlu
adres: cevdet paşa cad. yalı apt. no: 9a/1 bebek-istanbul
telefon: 212-263 82 87
faks: 216-263 89 45
çözüm reklamcılık ltd
adres: yeni sülün sok. 11. aralık no:97 3.levent-istanbul
telefon: 212-264 41 56 / 270 08 07
faks: 212-278 29 60
d and d reklam hizmetleri ltd. şti.
temsilci: mehmet dağlı
adres: 4. gazeteciler sitesi a11-2 1.levent-istanbul
telefon: 212- 281 99 59 pbx
faks: 212- 269 34 40
dda tanıtım reklam ve organizasyon iç ve dış tic. ltd. şti
temsilci: armağan birkiye
adres: meşrutiyet cad. tarhan han. no:97 k:2 d:3 tepebaşı-istanbul
telefon: 212-251 05 70
faks: 212-249 52 20
draftfcb
temsilci: vedat sertoğlu
adres: abdi ipekçi cad. altın sok. no: 2 k:5 nişantaşı-istanbul
telefon: 212- 224 16 66
faks: 212- 224 27 73
ekol reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: bülent güray
adres: valikonağı cad. ana apt. no:30 k:6 d:6 nişantaşı-istanbul
telefon: 212-224 82 42
faks: 212-224 40 84
elan altavia reklam ve tanıtım a.ş.
temsilci: zeynep necipoğlu
adres: otim yolu pazar sok. bareli iş merkezi no: 2-4 k:3 34387 beşiktaş-istanbul
telefon: 212-213 50 50 (pbx)
faks: 212- 213 27 47
ema reklam hizmetleri ltd.
temsilci: mesut kayalar
adres: ibrahim karaoğlanoğlu cad. ispar iş merkezi no.99 seyrantepe istanbul
telefon: 212-278 70 17
faks: 212-275 60 03
espas iletişim ve basım hizmetleri paz. ltd. şti.
temsilci: ender merter
adres: valikonağı cad. no:121/3 nişantaşı-istanbul
telefon: 212- 343 03 90
faks: 212- 343 03 93
euro rscg istanbul iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: levent erden
adres: istiklal cad. odakule iş merkezi no: 284-286 k:7-16 beyoğlu istanbul
telefon: 212-245 83 00
faks: 212 245 83 10
farkyeri iletişim farklılaşmalrı a.ş.
temsilci: kağan işmen
adres: inönü cad.gümüş konak apt. no: 44/8 gümüşsuyu-istanbul
telefon: 212-251 19 30
faks: 212-251 32 25
fikir merkezi reklamcılık ve tic. a.ş.
temsilci: levent kavuzlu
adres: mevlut pehlivan sok. yılmaz han no: 24 k:1 gayrettepe
telefon: 212-347 86 86
faks: 212-347 86 87
grey worldwıde istanbul reklamcılık ltd. şti.
temsilci: ahmet alper üner
adres: beybi giz plaza dereboyu cad. meydan sok. no:28 k:5 maslak istanbul
telefon: 212-290 28 10
faks: 212-290 28 11
güzel sanatlar saatchi and saatchi
temsilci: kayhan şardan
adres: gazeteciler mahallesi hikaye sok. no: 13 esentepe-istanbul
telefon: 212- 354 08 00
faks: 212- 354 08 89
invivo iletişim çözümleri
temsilci: melek şirin tolga
adres: kalıpçı sok. no: 152/5 teşvikiye-istanbul
telefon: 212-296 90 07
faks: 212-296 83 87
ilancılık reklam ajansı a.ş.
temsilci: yakup barouh
adres: piyalepaşa, kastel iş merkezi d blok kat:5 kasımpaşa-istanbul
telefon: 212-254 98 60
faks: 212-254 98 67
iletişim ünitesi reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: rasim domaç
adres: mete cad. mete apt. no: 26/10 beyoğlu-istanbul
telefon: 212-245 65 26 / 245 65 27
faks: 212-245 00 25
ira reklam ajansı a.ş.
temsilci: b. ümit genel
adres: levent cad. no:28 1. levent-istanbul
telefon: 212-283 60 00
faks: 212-270 38 10
ivme tanıtım dağıtım danışmanlık hiz. ltd. şti
temsilci: ali onkök
adres: yeşilce mah. yunus emre cad. no:8 nil iş merkezi k:3 4.levent istanbul
telefon: 212-325 62 92
faks: 212-325 62 42
kangaroo iletişim danışmanlık a.ş.
temsilci: faruk bil
adres: maçka cad. kazım gerçel apt. no:23/1 k:3 maçka istanbul
telefon: 212-233 38 80
faks: 212-296 22 40
kare ajans reklamcılık organizasyon ltd. şti.
temsilci: nuri koçak
adres: beyazgül sok. no: 83 arnatutköy-istanbul
telefon: 212-263 85 58
faks: 212-263 85 54
karşıt nokta reklam hizmetleri ltd. şti.
temsilci: kaya sensev
adres: nispetiye cad. seher yıldızı sok. çıdamal apt. 55/5 etiler
telefon: 212-351 01 37
faks:
koloni reklam hizmetleri ltd. şti.
temsilci: erhan küçük
adres: gazeteciler sitesi yazarlar sok. no: 13/3 esentepe-istanbul
telefon: 212-356 35 20
faks: 212-347 87 80
lowe tanıtım hizmetleri a.ş.
temsilci: feza turunçoğlu
adres: büyükdere cad. üçyol mevkii no:57/4 maslak istanbul
telefon: 212-285 21 52
faks: 212-285 01 84
marka iletişim tanıtım yayıncılık hiz. ltd. şti
temsilci: selma derici
adres: ahi evren caddesi, ata center no:1 kat:1 maslak istanbul
telefon: 212-286 67 00
faks: 212-286 67 08
mg media yayıncılık hizmetleri a.ş.
temsilci: mete soğuksu
adres: hikaye sokak no:13 34594 esentepe-istanbul
telefon: 212- 354 09 00
faks: 212- 354 09 76-77
manajans thompson reklam işleri a.ş.
temsilci: deniz barlas
adres: büyükdere cad. harman sok. polat iş merkezi no:4 k:7-8-9 levent istanbul
telefon: 212-317 20 00
faks: 212-282 64 77
manga workshop reklamcılık hiz. ltd. şti.
temsilci: vahap ergüt
adres: gazeteciler sitesi yazarlar sok. no:14 esentepe- şişli - istanbul
telefon: 212- 217 81 01
faks: 212- 217 31 56
markom leo burnett reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: meral akyel
adres: büyükdere cad. beytem han no:26 kat:6 şişli istanbul
telefon: 212-234 27 28
faks: 212-246 08 42
mass ast reklamcılık a.ş.
temsilci: selim tuncer
adres: asmadi sok. no: 6 koşuyolu, kadıköy - istanbul
telefon: 216- 340 66 01
faks:
mavi iletişim dan.org. sağlık hiz.
temsilci: hatice şermin kartal
adres: meric cad. kamelya çarşı no: 14 ataşehir - istanbul
telefon: 216 - 456 40 00
faks: 216 - 456 39 95
mavi reklam ajansı
temsilci: metin karaşahin
adres: oya sok. no: 14 mecidiyeköy-istanbul
telefon: 212- 213 47 47
faks: 212- 213 58 08
mediacom istanbul medya hizmetleri a.ş.
temsilci: banun erkıran
adres: dereboyu sok. sun plaza no:24 k:9 maslak-istanbul
telefon: 212 - 335 29 00
faks: 212- 285 99 33
medil medikal iletişim ltd. şti.
temsilci: dr. şen hayat alp yener
adres: menekşeli sok. no: 9 1.levent - istanbul
telefon: 212-264 40 77
faks: 212-264 22 18
medina turgul ddb reklam hizmetleri tic. ve san. a.ş.
temsilci: aylin kanpak
adres: ali kaya sok. no:8/4 levent-istanbul
telefon: 212-282 49 40
faks: 212-282 57 70
medya hizmetleri ticaret a.ş.
temsilci: ebru edgü
adres: akaretler süleyman seba cad. bjk plaza b/blok no:48 k:1beşiktaş
telefon: (212) 227 97 92
faks: (212) 227 97 59
medya-maks maksimum rek. ilet. film, prod., paz., yay.,hiz ve tic. a.ş.
temsilci: ayşe medran
adres: gül sok. no:5 1. levent-istanbul
telefon: 212-281 27 22 / 281 33 92
faks: 212-281 13 42
meta reklam hizmetleri san. ve tic. ltd şti.
temsilci: özlen parlak
adres: dereboyu cad. toyota plaza no: 78 k: 3 ortaköy-istanbul
telefon: 212- 227 29 29
faks: 212- 227 49 55
mindshare türkiye adi ortaklığı
temsilci: neslihan olcay
adres: harman sok. harmancı giz plaza no:5 k:2 levent istanbul
telefon: 212-283 35 65
faks: 212-283 34 03
movida plus map reklam ve tanıtım hiz. tic. a.ş.
temsilci: oğuzhan akay
adres: beytem plaza no: 29 k:11 şişli-istanbul
telefon: 212-343 90 70 (pbx)
faks: 212-343 90 80
ms reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: münir subarlas
adres: kore şehitleri cad. yüzbaşı kaya aldoğan sok. no:7 k:2 zincirlikuyu istanbul
telefon: 212-274 47 50(pbx)
faks: 212-274 47 40
ogilvy mather reklamcılık a.ş.
temsilci: tibet sanlıman
adres: harmancı giz plaza harman sok. m1-2 levent istanbul
telefon: 212-339 83 60
faks: 212-339 83 00
optimum media direction medya hizmetleri a.ş.
temsilci: oğuz yavuz
adres: dereboyu cad. no: 78/1 ortaköy-istanbul
telefon: 212- 236 92 36
faks: 212- 236 92 44
pars mccann erickson
temsilci: tankut karahan
adres: büyükdere cad. ecza sok. no: 6 gültepe-istanbul
telefon: 212- 317 56 00
faks: 212- 270 26 27
pitstop gang reklam tanıtım ve yayıncılık tic. ltd. şti.
temsilci: barış doğan
adres: cumhuriyet cad. cumhuriyet apt. no: 37/7 taksim-istanbul
telefon: 212- 253 75 25 (pbx)
faks: 212- 253 74 90
piramit tasarım & reklamcılık a.ş.
temsilci: metin aroyo
adres: dereboyu cad. no: 78/2 ortaköy istanbul
telefon: 212-259 04 40
faks: 212-236 32 82
portfolio iletişim çözümleri
temsilci: müge tandoğan
adres: bebek arnatuvtköy mah. yalıboyu üvez sok. no: 4 beşiktaş-istanbul
telefon: 212-263 08 15
faks: 212-263 08 13
publicis bold iletişim tasarımları pazarlama ve danışmanlık hizmetleri sanayi ve ticaret a.ş.
temsilci: lize karaboğa
adres: adnan saygun cad. kelaynak sok. aygül aht. no: 1/1 ulus, istanbul
telefon: 212- 283 16 00
faks: 212- 283 16 06
publicis consultants (publicis zone iletişim hizmetleri a.ş)
temsilci: vincent bouvard
adres: morbasan sokak koza iş merkezi b blok k:2 d: 7 balmumcu-beşiktaş istanbul
telefon: 212-213 21 22
faks: 212-213 21 23
publicis yorum tanıtım basım ve yayın hizmetleri a.ş.
temsilci: faika yasemin ergüder
adres: yıldız posta cad. no: 21 esentepe-istanbul
telefon: 212- 336 86 86
faks: 212- 336 86 96
rafineri reklamcılık hiz. san. ve tic. a.ş.
temsilci: aslı yorgancıoğlu
adres: asmalı mescid mah.meşrutiyet cad. no:233tepebaşı-istanbul
telefon: 212-334 66 00
faks: 212-334 66 67
rekta reklam ve tanıtım hizmetleri ltd.
temsilci: kaan berkan
adres: cemil bengü cad. hak iş merkezi 2 k:5 çağlayan istanbul
telefon: 212-291 12 12
faks: 212-224 23 44
republica mk reklamcılık ve danışmanlık ltd. şti.
temsilci: murat patavi
adres: dereboyu sok. sun plaza no: 24/5 maslak-istanbul
telefon: 212- 285 07 57
faks: 212- 285 04 54
ring reklamcılık a.ş.
temsilci: aydan baktır
adres: abbasağa mah. kuyu sok. no: 13 yıldız-beşiktaş-istanbul
telefon: 212- 227 55 57 (pbx)
faks: 212- 227 40 61
rpm radar reklam pazarlama müşavirlik a.ş.
temsilci: selma karaaslan
adres: akaretler spor cad. bjk plaza b blok k:7 80680 beşiktaş istanbul
telefon: 212-227 97 77
faks: 212-227 97 57
smart tanıtım hizmetleri ltd. şti.
temsilci: koray taştan
adres: bestekar şevki bey cad. toprak villaları no: 17 balmumcu-istanbul
telefon: 212- 274 16 16
faks: 212- 274 93 15
sns tanıtım hizmetleri ltd. şti.
temsilci: selahattin sönmez
adres: cengiz topel cad. tuğcular sok. no:1 k:3 etiler-istanbul
telefon: 212-287 72 34
faks: 212-287 73 87
sportsnet
temsilci: ahmet gülüm
adres: ahievren cad. ata center no:1 kat: g1 maslak-istanbul
telefon: 212- 329 26 00
faks: 212- 328 17 86
statü newton 21 communications
temsilci: kemal gürkaynak
adres: bestekar şevki bey sok. no:19 balmumcu-istanbul
telefon: 212-275 93 53
faks: 212-272 22 45
tt reklam hizmetleri ltd.
temsilci: gülü bahadır
adres: girne cad. no: 7 oto sanayi 4.levent - istanbul
telefon: 212-268 06 30
faks:
tayfa reklamcılık ve danışmanlık pazarlama ve kafeterya işl. ltd. şti.
temsilci: güngör türkömer
adres: kamacı sok. no: 10 arnavutköy-istanbul
telefon: 212- 287 77 21
faks: 212- 257 90 86
tbwa istanbul reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: cem topçuoğlu
adres: ahi evren cad. ata center iş merkezi no: 1 k: g2 maslak-istanbul
telefon: 212- 335 74 00
faks: 212- 328 09 68
team reklamcılık ve pazarlama a.ş.
temsilci: muhittin uzal
adres: leylak sok. nursanlar (murat)iş merkezi a blok k:7 d:24 kuştepe 34387 şişli-istanbul
telefon: 212-217 56 56
faks: 212-272 08 90
tempus reklam-iletişim danışmanlığı ve eğitim a.ş.
temsilci: yasemin mutlu
adres: yeni sülün sok. 11. aralık no: 99 3. levent-istanbul
telefon: 212-325 59 59
faks: 212-325 79 78
the klan iletişim hizmetleri a.ş.
temsilci: emre senan
adres: istiklal cad. no: 284-286 odakule iş merkezi k: 7 beyoğlu-istanbul
telefon: 212-245 83 15
faks: 212-245 83 21
tme medya hizmetleri a.ş.
temsilci: banu tekin ışıltan
adres: bomonti fırın sok. no:51 şişli istanbul
telefon: 212-315 07 77
faks: 212-241 35 61
veritas medya ve reklam hizmetleri a.ş.
temsilci: burak kaan bülbüloğlu
adres: cumhuriyet cad. pegasus evi no: 26 k: 3 harbiye - istanbul
telefon: 212- 232 22 00
faks: 212- 232 21 00
wbr istanbul - kahve reklamcılık dan. ve halk.iliş.a.ş.
temsilci: ertan özyiğit
adres: büyükdere cad. plaza spring giz k: 6 maslak-istanbul
telefon: 212-286 25 41 - 64
faks: 212-286 31 64
young and rubicam reklamevi reklamcılık a.ş.
temsilci: feride durmaz
adres: bomonti fırın sok. no:51 şişli istanbul
telefon: 212-224 90 70
faks: 212-241 35 61
yaratım fcb reklam hizmetleri ve ticaret a.ş.
temsilci: murat egemen
adres: halaskargazi cad. no: 198 maya han kat:6 osmanbey istanbul
telefon: 212-234 23 00
faks: 212-231 65 95
yerel zaman tanıtım ve yayıncılık
temsilci: arzu küfündar danıska
adres: teşvikiye fırın sok. no: 6 d.2 şişli - istanbul
telefon: 212 - 260 04 14
faks: 212 - 260 04 20
yordam ajans tanıtım ve turizm yatırımları işt. dan. a.ş.
temsilci: ateş fırat
adres: salih omurtak cad. no: 38 koşuyolu 34718 kadıköy - istanbul
telefon: 216-545 24 96
faks: 216-545 25 13
Reklamcı nedir nasıl reklamcı olunur
İlyas Başsoy, gerçekten de aykırı bir reklamcı. "Herkesi tükettirmeye zorlarken kendimiz de tükeniyoruz.' 'Bizim işimiz beyinsel fahişelik' diye başlıyor söze. İlk bakışta hangi tarafta olduğunu anlamakta zorlanıyorsunuz. Ancak konuşma uzadıkça hiç bitmesin demeye başlıyorsunuz...
İlyas Başsoy'un geçen aylarda "Reklamcı nedir" diye bir kitabı yayımlandı. Başsoy, Reklamcı Nedir? ile hem reklam dünyasına, hem de genel olarak "iş hayatı"na bakıyor. Reklamcı olsun, olmasın; kitap herkesin kendinde bir şeyler bulacağı komik ve dehşetli bir "masumiyeti kaybediş" öyküsü. Kitap iş hayatının ezici temposunda "kendinden geçen", "kendini kaybeden" ve bir daha da "kendine gelemeyen"ler için... Başsoy kitapta bize "Akıllı" ve "iyi" bir insan nasıl "aptal" ve "kötü" olur? sorusunun cevabını veriyor.
Kitap üzerine "birkaç soruluk bir söyleşi" yapmaya niyetlenmişken, fark ettik ki, bir derya ile karşı karşıyayız. Bir oturumluk sohbetin sonunda işte bu yazı sohbet dizisi çıktı.
»Söyleşimize isterseniz kitabınız "Reklamcı Nedir?" ile başlayalım. Öncelikle, oldukça farklı bir formatı olan bu çalışmaya kitap mı dememiz gerekir?
Ne olduğunun adını koymakta ben ve yayıncım da zorlandık. "Kutu içinde kağıtlar" diyemeyeceğimiz için "kitap" olarak adlandırıyoruz. TDK yeni isim bulana değin bu formata, "kitap" demek doğru olacaktır.
»Niye kitabın adı "Reklamcı kimdir?" değil de "Reklamcı nedir?"
Bu kasıtlı bir paradoks. Gilles Deleuze'ye gönderilen bir selam. Melih Pekdemir bunu hemen fark etmiş. Sorduğunuz bu soru, aslında kitabın temeline işaret eden bir durum. Bu mesleği yaptığım için kendimi çok farklı bir insan gibi hissetmiyorum. İnsanlar birtakım meslekler yapıyor ve bu meslekleri yaparken yalanlar söylüyor. İnsanlar istemediği işi yapmayabilirler de. Ama İstanbul'da ayakta kalmak için profesyonelce çalışmaya itiliyorsunuz. Tercih hakkımız elbette var ama bu işi yapan insanlara da çok acımasız davranmamak gerekir. Reklamcılara en sert şeyleri söyleyen genç çocukların büyük kısmının sonradan reklamcı olduğunu gördüm. Bir de bilmemne barda oturup bu mesleği yapanları küçümseyen "entel-liberal" insanlar vardır. Kazıyınca görürsünüz, bir çoğuna babadan 10 tane ev kalmıştır, o nedenle hiçbiri çalışmak zorunda değildir. Bekara karı boşamak kolay.
Bana oldum olası akıllı bir çocuk olduğum söylendi; hep iyi okullardaydım, zekice şeyler söylüyordum. Okul bitince bana sistem dedi ki, ekmeğini kazanmanın peşine düşmelisin. Peki ne yapabilirim? Bankacı olsam mesela berbat olurdum. Üç tane hesap yapayım aklım karışır; dördüncüsünde yanlış yapmaya başlarım. O zaman da herkes bana kollarını reklamcı olarak açtı. Reklamcı olarak para kazandım. Ama ben reklamcı değilim; reklamcılık yapıyorum. Bu mesleğin içindeyim ama "reklamcı" olarak görmüyorum kendimi. Reklamcılık işini yapan bir insan olarak görüyorum.
»Peki bu kitapta, reklamcı olmak isteyenlere "reklamcı" olmayın mı demek istiyorsunuz, yoksa reklamcı olmayı düşünüyorsanız "bu işin başka yanları da var" mı demek istiyorsunuz? Reklamcı olmayın, reklam işi yapın ne demek?
"Reklamcı" denildiğinde nedense akla dört beş tane, Ferrarisi olan insan gelmesine karşın, işin gerçeği çok daha farklı. Gece gündüz, mesai saati bilmeksizin çalışan on binlerce emekçi söz konusu. Bu insanların çoğunun yaşam standardının, dışardan bakanların algısıyla yakından uzaktan bir alakası yok. Reklamcılık da aynı gazetecilik gibi son derece stresli, başarı kıstasının belirsiz olduğu, bir noktada elle tutulamayan ürünler ortaya koyan bir meslek. Sırf "beğenmediği" için sizi aşağılama hakkını kendinde görebilen insanların da içine dâhil olduğu bir sektör. Reklamcılığa ilişkin bir illüzyon var ortada. Kahkahalar atarak şampanya patlatan birileri gibi geliyor insanlara, reklamcılar. Bu tanıma uyan kişiler olduğu doğru ama buna hiç uymayan onbinlerce kişi de var.
»İllüzyon olması, belki de yaptığınız işin illüzyon satmak olduğu düşünüldüğünde doğal değil mi?
Evet kimileri illüzyon satıyor kimileri de domates.
»Domates satanlar kendilerini çok önemsemiyor ama. Reklamcılar satışını yaptıkları bu illüzyonun içinde yaşar hale mi geliyorlar? Toplumun kendileri hakkındaki yanlış algısında onların hiç mi suçu yok?
Evet ama burada bir ayrım söz konusu. Bir örnekle açıklamaya çalışayım. Örneğin Orhan Pamuk bugün kimi çevrelerde Cumhuriyet burjuvası, elitist, halktan kopuk olarak anılıyor. Oysa benim kendisiyle tanıştığım dönemde –ki 80'lerin sonu olsa gerek– Sessiz Ev adlı kitabında, yoksul, ülkücü bir gencin nasıl faşist bir katile dönüştüğünü anlatışı vardır ki son derece gerçekçidir. Hiç de hayattan kopuk bir anlatım söz konusu değildir. Bu ülkenin kılcal damarlarını anlatan bir yazar vardı orda... Zaman geçtikçe ben bile, hatta belki Orhan Pamuk bile kendisine biçilen kaftana inanmaya başladı. Nişantaşı'nda yaşayan bir insan halktan ne kadar kopuk olabilir ki? Yüz metre aşağıda önünden boklu dere geçen gecekondular varken? Neyse ki 'Masumiyet Müzesi' ile bu tip fesatlanmalar sıfırlandı. Öyle muhteşem bir tanıma ve barış var ki bu kitapta.
Reklamcılık için de benzer bir durum var. Reklamcılar da kendilerini bir süre sonra inandırıyor biz şöyleyiz, biz böyleyiz diye. Şişiniyorlar, havalara giriyorlar. Peki hepimiz Orhan Gencebay'ın bir şarkısına eşlik edemez miyiz? Yani kendi yarattığımız illüzyonlara; "şampanya patlatan yavşak illüzyonu" diyeyim; kendimiz de inanabiliyoruz bazen. Kendi kazdığımız kuyuya düşüyoruz. Kendi yalanımıza inanıyoruz.
»Yaptığınız iş bir tür sanat. Yetenek ve bütünleşme isteyen bir iş yapıyorsunuz. Yaptığınız işe yabancılaşarak başarılı olamazsınız ki...
İşe gittiğim, o gömleği giydiğim andan itibaren kavramsal bakış açısını tamamıyla bir kenara bırakıyorum ve mükemmel bir şekilde işimi yapmaya çalışıyorum. Çünkü başka türlü olmaz. Berber iki defa kulak kesse adı çıkar. Ben de bu yüzden hata yapmamak için o kavramsal düşünmeyi bir tarafa koyuyorum. İşimi yaptığım an ona odaklanıyorum.
Çalıştığım müşterilerin hiçbiri de beni zorlayıcı işler çıkarmıyor karşıma. Bir müşterim var mesela badem fındık satıyor. Badem fındığın satışını arttırdığım için de vicdan azabı çekmiyorum. Pek çok işi de reddettim geçmişte. Reklamcılık işinde reddetme hakkınız vardır. Daha doğrusu yurtdışında daha yaygın bir durum bu ama Türkiye'deki reklamcıların çoğu umursamaz böyle şeyleri. Diplomalar çok da olsa eğitimli değiller aslında. Bizim dükkanda durum pek de öyle değil... Arkadaşlarla örneğin 4. Enternasyonal'le ilgili bir tartışma olabiliyor bizde.
»Kitabınızda, reklamcılar zaten kartvizitle doğmuşlardır tarzında bir ifade geçiyor...
"Kartvizitle doğanlar bunu umursamaz " diye bir şey var. Reklam dünyasında belki de pek çoğu kartvizitle doğduğu için. Bu da şöyle bir şey, "ben Kürdüm" diyen reklamcı pek fazla bulamazsınız.
»Kartvizit derken "kazananların tarafında doğanlar" mı kastınız?
Örneğin Türkiye'de ne kadar Musevi var bilemiyorum ama reklam sektöründeki oran çok yüksektir. Burada "Kartvizitliden kasıt kentli, iyi eğitim almış ve çevresi geniş olan kesim.
»Orhan Pamuk'a ve dolayısıyla yeniden kitaba dönecek olursak. Kitabınızın önsözünde Orhan Pamuk'la bir diyaloga daha doğrusu bir telefon görüşmesine yer vermişsiniz. Siz misiniz gerçekten Orhan Pamuk'la telefonlaşan?
Tamamıyla gerçek o diyalog. Hatta eşim de - o dönem sevgiliydik- şahit olmuştu o görüşmeye. Bazı noktaları ben unutmuşum, eşim hatırlattı. Kayıt altına almak mümkün almadığı için tabii birebir olmasa bile en yakın düşecek ifadeyi kullandım.
»Bu anekdotu neden kitabın önsözüne koydunuz?
Kitabın önsözündeki anekdot gerçek. Orhan Pamuk'la o konuşmayı yaptıktan sonra reklamcı oldum. Ondan önce part-time falan çalışıyordum. Ondan sonra full-time reklamcı oldum. Çünkü kira ödemem gerekiyor; bol parası olan bir ailenin çocuğu değilim. Bir şekilde iş yapmam gerekiyordu. Reklamcı olmamak için çok direndim. Kadıköy'de arkadaşların tezgahında gümüş sattım. Bir Amerikan şirketinde bilgisayar operatörlüğü yaptım. Dil kursunda yabancı hocaların koordinatörlüğünü filan yaptım. Tüm bunlarla uğraşırken reklamcılık hep yanıbaşımdaydı ve şefkatle açılmış kollarıyla bekliyordu. Bir gün nefesimi tuttum ve o denize daldım. Hâlâ oradayım, hâlâ nefesim tutulu ve sanırım artık bir hayli derindeyim.
»Orhan Pamuk, telefonda oldukça saygılı ve alçak gönüllü davranıyor anlaşıldığı kadarıyla. Size yardım etmek istemiş...
Elbette, çok nazikti. Ama ben iyi bir yazar değildim herhalde. Ya da o kitap kötüydü. Orhan Bey'in 'Kara Kitap'ı yayımlamasından sonraydı, reklamcılık sektöründe günlük kazancımı karşılayabilmek amacıyla yarı zamanlı çalışıyor ama bir yandan da yazar olmak istiyordum. Yayımlatmak istediğim, önsözde bahsi geçen o kitabımı Orhan Pamuk okursa ve beğenirse, belki yayınlatabilir ve o kitaptan alacağım kıt kanaat gelirle diğer bir sonraki kitabımın masrafını çıkartabilirim diye düşünmüştüm. Fakat Pamuk herhalde sevmemiş olacak ki beni aramadı. Muhtemelen kötü bir kitaptı. O gün yazar olamadığım için bugün reklamcılık yapıyorum. Bir başka ifadeyle beni Orhan Pamuk yarattı, diyebilirim.
»Bugünün Türkiyesi'nde sıklıkla şöyle bir sav ortaya atılıyor: "Artık halkın çocukları iktidarda". Reklam dünyası için hâlâ kartvizitliler dünyası diyorsunuz. Sizde henüz iktidar değiller mi?
Başkalarının kavramlarıyla kendinizi tanımlamaya kalktığınız zaman başarısız oluyorsunuz. Reklamcılıkta da geçerli olan bir kural bu: Kendi kavramlar bütününüzü yaratmanız gerekir başarılı olabilmek için. Trendsetter denilir biliyorsunuz sıklıkla reklamcılar için. Doğru bir ifadedir. Bir reklamcı olduğum için karşımdakinin zihninden geçeni okuyabilmek mecburiyetindeyim. Başarım buna bağlı.
Bugün AKP'liler kendilerini bu şekilde tanımlıyor, "halkın çocukları" olarak. Ona muhalif olanlarsa bu tanımlama üzerinden karşıt bir söylem geliştirmeye çalışıyor. Yani hepimiz AKP'nin ve onun akıl hocası CIA'in söylemleri üzerinden konuşuyoruz.
Ben olaylara "yanında" veya "karşısında" değil; "dışında" bakmaya çalışırım. Çünkü bu tiyatronun dışındayım gerçekten de.. Bir sosyalist için mesele basittir; AKP global kapitalizmin işine gelen lümpen faşizmin güzide bir örneğidir. Benim bakış açım da budur. Bugün Lenin'e sorulabilse, onun da vereceği cevap çok farklı olmayacaktır herhalde.
Böyle bakınca AKP'nin "halk çocuğu" söylemini, karton oyuncaklar gibi yerle bir ederim. Ama bir liberal veyahut sadece yaşamını sürdürmeye çalışan bir birey olarak bakarsam, bir taraf olmaya mecbur edilirim. Bense ne ondan yana, ne de ona karşı olmak gayesindeyim. Ben kendi tanımlamamı, kendi kavramlar bütünümü yaratma çabasındayım.
»Reklamcıları herhangi bir pozitif ya da negatif yönlü önyargı taşımaksızın sadece anlamaya çalışıyorum. Marksist terminolojiye hâkim olan birisinin analitik düşünebilme yetisi daha mı fazla oluyor ya da solcular pazara sunulacak olan ürünün hedef kitlesini daha mı iyi tanıyor? Yoksa Marksizm'in reklam dünyası için slogancı bir niteliği mi var? Marksizmin reklamcılığa bu noktada kazandırdığı nedir, nasıl bir bağ var ikisi arasında?
Bence bütün mesele cesaretli olmak ve kitap okumakla ilgili. Kitap okumayan bir insan, klasik eğitim sistemiyle ancak bir uzmanlık alanına ilişkin konularda yetkin hale gelebiliyor. Örneğin tornacılık üzerine eğitim alan bir insan sadece o işe ilişkin bilgi sahibi oluyor. Fakat genele ilişkin bir fikir yürütemiyor. Bu aslında sistemin istediği bir şey. Sistem bizleri bizlere muhtaç ediyor. Oysa ancak okuyarak, fikirler yayılabiliyor ve kavramlar arasında seri ilişki kurabiliyoruz.
Bunun reklamcılıktaki açıklaması şu: Diyelim ki, müşteriniz süt üreticisi ve süt satmak istiyor. Çok kitap okumamış insanlar, mürekkep yalamamış olanlar, kavramların arasından sıyrılamıyorlar. Kavramların bittiği yerde imajlar, zorlamalar, gözboyamalar; yani yanlış reklamlar doğuyor.
Oysa ki kime satacağım, nasıl satacağım, rakipler ne yapıyor gibi 90 tane farklı şeyi bir araya getirmeniz ve yayılmanız gerekiyor reklam yaparken. O yayılmayı da ancak okuyan kişiler başarıyla yapabiliyor. Ayrıntı Yayınları'ndan çıkmış, "Öküzün A'sı" diye bir kitap var Barry Sanders'ın. Hep tavsiye ederim, muhteşem bir kitap. Türkçe'ye çevrilmesi büyük bir kazanç oldu.
Örneğin orda sürekli ABD'nin kendi halkına nasıl bir sistematik cahillik yaydığından bahsediliyor. Kitap bize "bilgi almak", "bilgi saymak" anlamında bir okuma fetişizminden bahsetmiyor. Bilgiyi ve olguları kavrama, ilişki kurma şeklinde bir okuma methiyesi. Okuma alışkanlığında esas konunun yayılmak olduğunu, derinleşmek olduğunu, kavramlar arası ilişkiler kurmak olduğunu anlatmak istiyorum.
»Doğrusu bir reklamcının konuşurken sıklıkla sosyalizmden, Marksizm'den bahsetmesi çok şaşırtıcı. Hep eski solcular reklamcı olurlar diye bilirdik. Siz ya eski solcu değilsiniz ya da reklamcı değilsiniz?
"Solculuğun modası geçti" kadar modası geçmeyen bir söz yok herhalde. Bundan bir on beş yıl evvel de, yıllar önce de böyle söylenirdi, şimdi de böyle deniyor. Reklam dünyasında böyle bir kesim vardır doğru söylüyorsunuz ama ben eski solcu olduğumu düşünmüyorum. Eski filan değilim, taşı sıksam suyunu çıkarırım herhalde. Hep solcuydum, hâlâ da öyleyim.
»Solcu birinin illüzyon satabildiğini anlamak zor?
Solcu biri limon da satar, domates de satar, illüzyon da satar. İnançları, ideolojileri satıp köşeyi dönenler de çoktur.
Kosinski'nin bir kitabında bir polo oyuncusu, bir evsizi davet eder. Konuşma ilerledikçe evsiz insanın ermiş kıvamında bir reddeden olduğu ortaya çıkar. Polo oyuncusu evsize sorar: "Neden bu bilgeliğini değerlendirmiyorsun?" Evsiz de Polo oyuncusuna sorar: "Neden bu yoğun tempoyu bırakmıyorsun?" Sorular farklı da olsa yanıt aynıdır: "Senin gibi düşmemek için."
Ben reklamcılığı mesleğim, geçimimi sağladığım bir iş olarak düşünüyorum. Bu benim ekmeğimi kazandığım iş. Bu haliyle bakınca da tam bir paradoks gibi görünse de mesleğime saygı duyuyorum.
Büyük bir önyargı var reklamcılığa karşı. Şu anda BirGün gazetesinin içindeyiz. Odadan dışarıya çıkıp "Arkadaşlar burada bir reklamcı var" diye bağırsanız, linç bile edilebilirim belki. Ama bu durumu doğal karşılıyorum artık...
www.birgun.net
İlyas Başsoy'un geçen aylarda "Reklamcı nedir" diye bir kitabı yayımlandı. Başsoy, Reklamcı Nedir? ile hem reklam dünyasına, hem de genel olarak "iş hayatı"na bakıyor. Reklamcı olsun, olmasın; kitap herkesin kendinde bir şeyler bulacağı komik ve dehşetli bir "masumiyeti kaybediş" öyküsü. Kitap iş hayatının ezici temposunda "kendinden geçen", "kendini kaybeden" ve bir daha da "kendine gelemeyen"ler için... Başsoy kitapta bize "Akıllı" ve "iyi" bir insan nasıl "aptal" ve "kötü" olur? sorusunun cevabını veriyor.
Kitap üzerine "birkaç soruluk bir söyleşi" yapmaya niyetlenmişken, fark ettik ki, bir derya ile karşı karşıyayız. Bir oturumluk sohbetin sonunda işte bu yazı sohbet dizisi çıktı.
»Söyleşimize isterseniz kitabınız "Reklamcı Nedir?" ile başlayalım. Öncelikle, oldukça farklı bir formatı olan bu çalışmaya kitap mı dememiz gerekir?
Ne olduğunun adını koymakta ben ve yayıncım da zorlandık. "Kutu içinde kağıtlar" diyemeyeceğimiz için "kitap" olarak adlandırıyoruz. TDK yeni isim bulana değin bu formata, "kitap" demek doğru olacaktır.
»Niye kitabın adı "Reklamcı kimdir?" değil de "Reklamcı nedir?"
Bu kasıtlı bir paradoks. Gilles Deleuze'ye gönderilen bir selam. Melih Pekdemir bunu hemen fark etmiş. Sorduğunuz bu soru, aslında kitabın temeline işaret eden bir durum. Bu mesleği yaptığım için kendimi çok farklı bir insan gibi hissetmiyorum. İnsanlar birtakım meslekler yapıyor ve bu meslekleri yaparken yalanlar söylüyor. İnsanlar istemediği işi yapmayabilirler de. Ama İstanbul'da ayakta kalmak için profesyonelce çalışmaya itiliyorsunuz. Tercih hakkımız elbette var ama bu işi yapan insanlara da çok acımasız davranmamak gerekir. Reklamcılara en sert şeyleri söyleyen genç çocukların büyük kısmının sonradan reklamcı olduğunu gördüm. Bir de bilmemne barda oturup bu mesleği yapanları küçümseyen "entel-liberal" insanlar vardır. Kazıyınca görürsünüz, bir çoğuna babadan 10 tane ev kalmıştır, o nedenle hiçbiri çalışmak zorunda değildir. Bekara karı boşamak kolay.
Bana oldum olası akıllı bir çocuk olduğum söylendi; hep iyi okullardaydım, zekice şeyler söylüyordum. Okul bitince bana sistem dedi ki, ekmeğini kazanmanın peşine düşmelisin. Peki ne yapabilirim? Bankacı olsam mesela berbat olurdum. Üç tane hesap yapayım aklım karışır; dördüncüsünde yanlış yapmaya başlarım. O zaman da herkes bana kollarını reklamcı olarak açtı. Reklamcı olarak para kazandım. Ama ben reklamcı değilim; reklamcılık yapıyorum. Bu mesleğin içindeyim ama "reklamcı" olarak görmüyorum kendimi. Reklamcılık işini yapan bir insan olarak görüyorum.
»Peki bu kitapta, reklamcı olmak isteyenlere "reklamcı" olmayın mı demek istiyorsunuz, yoksa reklamcı olmayı düşünüyorsanız "bu işin başka yanları da var" mı demek istiyorsunuz? Reklamcı olmayın, reklam işi yapın ne demek?
"Reklamcı" denildiğinde nedense akla dört beş tane, Ferrarisi olan insan gelmesine karşın, işin gerçeği çok daha farklı. Gece gündüz, mesai saati bilmeksizin çalışan on binlerce emekçi söz konusu. Bu insanların çoğunun yaşam standardının, dışardan bakanların algısıyla yakından uzaktan bir alakası yok. Reklamcılık da aynı gazetecilik gibi son derece stresli, başarı kıstasının belirsiz olduğu, bir noktada elle tutulamayan ürünler ortaya koyan bir meslek. Sırf "beğenmediği" için sizi aşağılama hakkını kendinde görebilen insanların da içine dâhil olduğu bir sektör. Reklamcılığa ilişkin bir illüzyon var ortada. Kahkahalar atarak şampanya patlatan birileri gibi geliyor insanlara, reklamcılar. Bu tanıma uyan kişiler olduğu doğru ama buna hiç uymayan onbinlerce kişi de var.
»İllüzyon olması, belki de yaptığınız işin illüzyon satmak olduğu düşünüldüğünde doğal değil mi?
Evet kimileri illüzyon satıyor kimileri de domates.
»Domates satanlar kendilerini çok önemsemiyor ama. Reklamcılar satışını yaptıkları bu illüzyonun içinde yaşar hale mi geliyorlar? Toplumun kendileri hakkındaki yanlış algısında onların hiç mi suçu yok?
Evet ama burada bir ayrım söz konusu. Bir örnekle açıklamaya çalışayım. Örneğin Orhan Pamuk bugün kimi çevrelerde Cumhuriyet burjuvası, elitist, halktan kopuk olarak anılıyor. Oysa benim kendisiyle tanıştığım dönemde –ki 80'lerin sonu olsa gerek– Sessiz Ev adlı kitabında, yoksul, ülkücü bir gencin nasıl faşist bir katile dönüştüğünü anlatışı vardır ki son derece gerçekçidir. Hiç de hayattan kopuk bir anlatım söz konusu değildir. Bu ülkenin kılcal damarlarını anlatan bir yazar vardı orda... Zaman geçtikçe ben bile, hatta belki Orhan Pamuk bile kendisine biçilen kaftana inanmaya başladı. Nişantaşı'nda yaşayan bir insan halktan ne kadar kopuk olabilir ki? Yüz metre aşağıda önünden boklu dere geçen gecekondular varken? Neyse ki 'Masumiyet Müzesi' ile bu tip fesatlanmalar sıfırlandı. Öyle muhteşem bir tanıma ve barış var ki bu kitapta.
Reklamcılık için de benzer bir durum var. Reklamcılar da kendilerini bir süre sonra inandırıyor biz şöyleyiz, biz böyleyiz diye. Şişiniyorlar, havalara giriyorlar. Peki hepimiz Orhan Gencebay'ın bir şarkısına eşlik edemez miyiz? Yani kendi yarattığımız illüzyonlara; "şampanya patlatan yavşak illüzyonu" diyeyim; kendimiz de inanabiliyoruz bazen. Kendi kazdığımız kuyuya düşüyoruz. Kendi yalanımıza inanıyoruz.
»Yaptığınız iş bir tür sanat. Yetenek ve bütünleşme isteyen bir iş yapıyorsunuz. Yaptığınız işe yabancılaşarak başarılı olamazsınız ki...
İşe gittiğim, o gömleği giydiğim andan itibaren kavramsal bakış açısını tamamıyla bir kenara bırakıyorum ve mükemmel bir şekilde işimi yapmaya çalışıyorum. Çünkü başka türlü olmaz. Berber iki defa kulak kesse adı çıkar. Ben de bu yüzden hata yapmamak için o kavramsal düşünmeyi bir tarafa koyuyorum. İşimi yaptığım an ona odaklanıyorum.
Çalıştığım müşterilerin hiçbiri de beni zorlayıcı işler çıkarmıyor karşıma. Bir müşterim var mesela badem fındık satıyor. Badem fındığın satışını arttırdığım için de vicdan azabı çekmiyorum. Pek çok işi de reddettim geçmişte. Reklamcılık işinde reddetme hakkınız vardır. Daha doğrusu yurtdışında daha yaygın bir durum bu ama Türkiye'deki reklamcıların çoğu umursamaz böyle şeyleri. Diplomalar çok da olsa eğitimli değiller aslında. Bizim dükkanda durum pek de öyle değil... Arkadaşlarla örneğin 4. Enternasyonal'le ilgili bir tartışma olabiliyor bizde.
»Kitabınızda, reklamcılar zaten kartvizitle doğmuşlardır tarzında bir ifade geçiyor...
"Kartvizitle doğanlar bunu umursamaz " diye bir şey var. Reklam dünyasında belki de pek çoğu kartvizitle doğduğu için. Bu da şöyle bir şey, "ben Kürdüm" diyen reklamcı pek fazla bulamazsınız.
»Kartvizit derken "kazananların tarafında doğanlar" mı kastınız?
Örneğin Türkiye'de ne kadar Musevi var bilemiyorum ama reklam sektöründeki oran çok yüksektir. Burada "Kartvizitliden kasıt kentli, iyi eğitim almış ve çevresi geniş olan kesim.
»Orhan Pamuk'a ve dolayısıyla yeniden kitaba dönecek olursak. Kitabınızın önsözünde Orhan Pamuk'la bir diyaloga daha doğrusu bir telefon görüşmesine yer vermişsiniz. Siz misiniz gerçekten Orhan Pamuk'la telefonlaşan?
Tamamıyla gerçek o diyalog. Hatta eşim de - o dönem sevgiliydik- şahit olmuştu o görüşmeye. Bazı noktaları ben unutmuşum, eşim hatırlattı. Kayıt altına almak mümkün almadığı için tabii birebir olmasa bile en yakın düşecek ifadeyi kullandım.
»Bu anekdotu neden kitabın önsözüne koydunuz?
Kitabın önsözündeki anekdot gerçek. Orhan Pamuk'la o konuşmayı yaptıktan sonra reklamcı oldum. Ondan önce part-time falan çalışıyordum. Ondan sonra full-time reklamcı oldum. Çünkü kira ödemem gerekiyor; bol parası olan bir ailenin çocuğu değilim. Bir şekilde iş yapmam gerekiyordu. Reklamcı olmamak için çok direndim. Kadıköy'de arkadaşların tezgahında gümüş sattım. Bir Amerikan şirketinde bilgisayar operatörlüğü yaptım. Dil kursunda yabancı hocaların koordinatörlüğünü filan yaptım. Tüm bunlarla uğraşırken reklamcılık hep yanıbaşımdaydı ve şefkatle açılmış kollarıyla bekliyordu. Bir gün nefesimi tuttum ve o denize daldım. Hâlâ oradayım, hâlâ nefesim tutulu ve sanırım artık bir hayli derindeyim.
»Orhan Pamuk, telefonda oldukça saygılı ve alçak gönüllü davranıyor anlaşıldığı kadarıyla. Size yardım etmek istemiş...
Elbette, çok nazikti. Ama ben iyi bir yazar değildim herhalde. Ya da o kitap kötüydü. Orhan Bey'in 'Kara Kitap'ı yayımlamasından sonraydı, reklamcılık sektöründe günlük kazancımı karşılayabilmek amacıyla yarı zamanlı çalışıyor ama bir yandan da yazar olmak istiyordum. Yayımlatmak istediğim, önsözde bahsi geçen o kitabımı Orhan Pamuk okursa ve beğenirse, belki yayınlatabilir ve o kitaptan alacağım kıt kanaat gelirle diğer bir sonraki kitabımın masrafını çıkartabilirim diye düşünmüştüm. Fakat Pamuk herhalde sevmemiş olacak ki beni aramadı. Muhtemelen kötü bir kitaptı. O gün yazar olamadığım için bugün reklamcılık yapıyorum. Bir başka ifadeyle beni Orhan Pamuk yarattı, diyebilirim.
»Bugünün Türkiyesi'nde sıklıkla şöyle bir sav ortaya atılıyor: "Artık halkın çocukları iktidarda". Reklam dünyası için hâlâ kartvizitliler dünyası diyorsunuz. Sizde henüz iktidar değiller mi?
Başkalarının kavramlarıyla kendinizi tanımlamaya kalktığınız zaman başarısız oluyorsunuz. Reklamcılıkta da geçerli olan bir kural bu: Kendi kavramlar bütününüzü yaratmanız gerekir başarılı olabilmek için. Trendsetter denilir biliyorsunuz sıklıkla reklamcılar için. Doğru bir ifadedir. Bir reklamcı olduğum için karşımdakinin zihninden geçeni okuyabilmek mecburiyetindeyim. Başarım buna bağlı.
Bugün AKP'liler kendilerini bu şekilde tanımlıyor, "halkın çocukları" olarak. Ona muhalif olanlarsa bu tanımlama üzerinden karşıt bir söylem geliştirmeye çalışıyor. Yani hepimiz AKP'nin ve onun akıl hocası CIA'in söylemleri üzerinden konuşuyoruz.
Ben olaylara "yanında" veya "karşısında" değil; "dışında" bakmaya çalışırım. Çünkü bu tiyatronun dışındayım gerçekten de.. Bir sosyalist için mesele basittir; AKP global kapitalizmin işine gelen lümpen faşizmin güzide bir örneğidir. Benim bakış açım da budur. Bugün Lenin'e sorulabilse, onun da vereceği cevap çok farklı olmayacaktır herhalde.
Böyle bakınca AKP'nin "halk çocuğu" söylemini, karton oyuncaklar gibi yerle bir ederim. Ama bir liberal veyahut sadece yaşamını sürdürmeye çalışan bir birey olarak bakarsam, bir taraf olmaya mecbur edilirim. Bense ne ondan yana, ne de ona karşı olmak gayesindeyim. Ben kendi tanımlamamı, kendi kavramlar bütünümü yaratma çabasındayım.
»Reklamcıları herhangi bir pozitif ya da negatif yönlü önyargı taşımaksızın sadece anlamaya çalışıyorum. Marksist terminolojiye hâkim olan birisinin analitik düşünebilme yetisi daha mı fazla oluyor ya da solcular pazara sunulacak olan ürünün hedef kitlesini daha mı iyi tanıyor? Yoksa Marksizm'in reklam dünyası için slogancı bir niteliği mi var? Marksizmin reklamcılığa bu noktada kazandırdığı nedir, nasıl bir bağ var ikisi arasında?
Bence bütün mesele cesaretli olmak ve kitap okumakla ilgili. Kitap okumayan bir insan, klasik eğitim sistemiyle ancak bir uzmanlık alanına ilişkin konularda yetkin hale gelebiliyor. Örneğin tornacılık üzerine eğitim alan bir insan sadece o işe ilişkin bilgi sahibi oluyor. Fakat genele ilişkin bir fikir yürütemiyor. Bu aslında sistemin istediği bir şey. Sistem bizleri bizlere muhtaç ediyor. Oysa ancak okuyarak, fikirler yayılabiliyor ve kavramlar arasında seri ilişki kurabiliyoruz.
Bunun reklamcılıktaki açıklaması şu: Diyelim ki, müşteriniz süt üreticisi ve süt satmak istiyor. Çok kitap okumamış insanlar, mürekkep yalamamış olanlar, kavramların arasından sıyrılamıyorlar. Kavramların bittiği yerde imajlar, zorlamalar, gözboyamalar; yani yanlış reklamlar doğuyor.
Oysa ki kime satacağım, nasıl satacağım, rakipler ne yapıyor gibi 90 tane farklı şeyi bir araya getirmeniz ve yayılmanız gerekiyor reklam yaparken. O yayılmayı da ancak okuyan kişiler başarıyla yapabiliyor. Ayrıntı Yayınları'ndan çıkmış, "Öküzün A'sı" diye bir kitap var Barry Sanders'ın. Hep tavsiye ederim, muhteşem bir kitap. Türkçe'ye çevrilmesi büyük bir kazanç oldu.
Örneğin orda sürekli ABD'nin kendi halkına nasıl bir sistematik cahillik yaydığından bahsediliyor. Kitap bize "bilgi almak", "bilgi saymak" anlamında bir okuma fetişizminden bahsetmiyor. Bilgiyi ve olguları kavrama, ilişki kurma şeklinde bir okuma methiyesi. Okuma alışkanlığında esas konunun yayılmak olduğunu, derinleşmek olduğunu, kavramlar arası ilişkiler kurmak olduğunu anlatmak istiyorum.
»Doğrusu bir reklamcının konuşurken sıklıkla sosyalizmden, Marksizm'den bahsetmesi çok şaşırtıcı. Hep eski solcular reklamcı olurlar diye bilirdik. Siz ya eski solcu değilsiniz ya da reklamcı değilsiniz?
"Solculuğun modası geçti" kadar modası geçmeyen bir söz yok herhalde. Bundan bir on beş yıl evvel de, yıllar önce de böyle söylenirdi, şimdi de böyle deniyor. Reklam dünyasında böyle bir kesim vardır doğru söylüyorsunuz ama ben eski solcu olduğumu düşünmüyorum. Eski filan değilim, taşı sıksam suyunu çıkarırım herhalde. Hep solcuydum, hâlâ da öyleyim.
»Solcu birinin illüzyon satabildiğini anlamak zor?
Solcu biri limon da satar, domates de satar, illüzyon da satar. İnançları, ideolojileri satıp köşeyi dönenler de çoktur.
Kosinski'nin bir kitabında bir polo oyuncusu, bir evsizi davet eder. Konuşma ilerledikçe evsiz insanın ermiş kıvamında bir reddeden olduğu ortaya çıkar. Polo oyuncusu evsize sorar: "Neden bu bilgeliğini değerlendirmiyorsun?" Evsiz de Polo oyuncusuna sorar: "Neden bu yoğun tempoyu bırakmıyorsun?" Sorular farklı da olsa yanıt aynıdır: "Senin gibi düşmemek için."
Ben reklamcılığı mesleğim, geçimimi sağladığım bir iş olarak düşünüyorum. Bu benim ekmeğimi kazandığım iş. Bu haliyle bakınca da tam bir paradoks gibi görünse de mesleğime saygı duyuyorum.
Büyük bir önyargı var reklamcılığa karşı. Şu anda BirGün gazetesinin içindeyiz. Odadan dışarıya çıkıp "Arkadaşlar burada bir reklamcı var" diye bağırsanız, linç bile edilebilirim belki. Ama bu durumu doğal karşılıyorum artık...
www.birgun.net
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)